Ιανουαρίου 18, 2022

Ψυχολογία

Άλλο πράγμα είναι ο θυμός και άλλο το άγχος. Κάποιοι άνθρωποι θυμώνουν λόγω άγχους. Άλλοι αγχώνονται εξαιτίας του θυμού!

Άλλο πράγμα είναι ο θυμός και άλλο το άγχος. Μερικές φορές το ένα είναι συνέπεια του άλλου, αλλά όχι πάντα. Κάποιοι άνθρωποι θυμώνουν λόγω άγχους. Άλλοι αγχώνονται εξαιτίας του θυμού. Όταν μιλάμε για άγχος, συχνά εννοούμε την αίσθηση ότι έχουμε πάρα πολλά να κάνουμε και λίγο χρόνο για να τα φέρουμε εις πέρας. Δεν υπάρχει αρκετός χρόνος για να κάνουμε τα πάντα στη δουλειά και στη συνέχεια να προλάβουμε να πάμε στο γυμναστήριο, να συναντηθούμε με τους φίλους μας, να δούμε την οικογένειά μας και να ασχοληθούμε με διάφορες ψυχαγωγικές δραστηριότητες – α, και ίσως κάποια στιγμή να κοιμηθούμε.

Ωστόσο, το άγχος που μας κάνει πραγματικά να υποφέρουμε συχνά οφείλεται σε άλλα πράγματα πέραν της έλλειψης χρόνου. Αν αισθάνεστε πίεση και έχετε υψηλές προσδοκίες για το τι θα κάνετε και το πώς πρέπει να λειτουργείτε, μπορεί να είστε αγχωμένοι ακόμη κι αν δεν είστε πραγματικά πιεσμένοι χρονικά. Υπό ιδανικές συνθήκες καθένας μπορεί να είναι ο εαυτός του και κάθε πράγμα λειτουργεί ομαλά από την πρώτη στιγμή. Όλοι συμφωνούν ανά πάσα στιγμή και οι συγκρούσεις είναι ανύπαρκτες. Λένε ότι υπάρχει ένα τέτοιο μέρος και ονομάζεται Ουτοπία. Αλλά δεν είναι τόσο απλό. Όπως είπα στην αρχή του βιβλίου, αν νομίζετε ότι μπορείτε να αλλάξετε όλους τους άλλους, θα απογοητευτείτε πολύ. Θα ένιωθα κατάπληξη ακόμη κι αν μπορούσατε να αλλάξετε έστω και έναν άνθρωπο. Ανεξάρτητα από το ποιος είστε –από το αν είστε Κόκκινη, Κίτρινη, Πράσινη, Μπλε προσωπικότητα ή ένας συνδυασμός χρωμάτων– θα ανήκετε πάντα στη μειονότητα.

Η πίεση, οι απαιτήσεις και οι προσδοκίες δημιουργούν άγχος και μπορούν να σας κάνουν να αισθανθείτε επικριτικοί απέναντι στον εαυτό σας και ανίσχυροι. Ίσως να δυσκολεύεστε να κοιμηθείτε ή να αισθάνεστε σωματικούς πόνους. Με απλά λόγια, το άγχος προκύπτει όταν έχουμε μεγαλύτερες απαιτήσεις και προσδοκίες από αυτές που μπορούμε να διαχειριστούμε.

Οι διαφορετικοί άνθρωποι αντιδρούν διαφορετικά στο άγχος. Για φαντάσου!
Ο καθένας αντιδρά διαφορετικά στο άγχος. Τα διαφορετικά άτομα βιώνουν το ίδιο γεγονός με διαφορετικούς τρόπους, και ένα άτομο μπορεί να βιώσει παρόμοια συμβάντα διαφορετικά σε διαφορετικές χρονικές στιγμές. Όσα έχετε περάσει στο παρελθόν και το πώς αισθάνεστε τη δεδομένη στιγμή επηρεάζουν το πώς ενεργείτε και αντιδράτε. Αν είστε ξεκούραστοι και αισθάνεστε καλά, θα μπορούσατε να βιώσετε μια δύσκολη εβδομάδα στη δουλειά ως μια αναζωογονητική πρόκληση παρά τον φόρτο εργασίας. Αλλά αν είστε κουρασμένοι και νιώθετε άσχημα με τον εαυτό σας, μπορεί να νιώσετε την ίδια εβδομάδα σαν κάτι φρικτό και αποθαρρυντικό.

Πώς επηρεάζει το χρώμα σας το άγχος σας; Δεν δηλώνει τίποτα για το όριο του άγχους σας, δηλαδή πόσο άγχος μπορείτε να αντέξετε. Μπορεί όμως να δηλώσει κάτι για αυτά που σας αγχώνουν και τον τρόπο αντίδρασης στο άγχος. Νωρίτερα ανέφερα την έννοια των κινητήριων δυνάμεων – τις δυνάμεις που σας παρακινούν να σηκώνεστε από το κρεβάτι κάθε πρωί, να τρέχετε στο γραφείο και να κάνετε την επιπλέον προσπάθεια.

Αυτό το βιβλίο δεν ασχολείται με τη συγκεκριμένη διάσταση, ωστόσο είναι εύκολο να διαπιστώσουμε ότι είμαστε αγχωμένοι όταν αισθανόμαστε ότι καταναλώνουμε πολύ χρόνο σε λάθος πράγματα. Μόλις καταλάβετε ποιοι είναι οι πιο σημαντικοί παράγοντες άγχους στη ζωή σας θα είστε καλύτερα εξοπλισμένοι για να τους αποφεύγετε όταν αυτό είναι εφικτό. Αν έχετε την ευθύνη για αρκετούς ανθρώπους και γνωρίζετε τα προφίλ συμπεριφοράς τους, μπορείτε να αποφύγετε τις χειρότερες παγίδες. Πολύ άγχος αποφεύγεται αν ξέρετε τον σωστό τρόπο.

Κι έτσι διατηρείτε την παραγωγικότητα της ομάδας. Το κεφάλαιο είναι γραμμένο με μια δόση ειρωνείας, και σας προτρέπω να το διαβάσετε υπό αυτό το πρίσμα.

Παράγοντες άγχους για τους Κόκκινους
Αν θέλετε να αγχώσετε ένα Κόκκινο άτομο μπορείτε να δοκιμάσετε κάτι από τα παρακάτω για να μειώσετε την αυτοπεποίθησή του.

Αφαιρέστε του κάθε μορφή εξουσίας
Για έναν Κόκκινο είναι πολύ δύσκολο να μην εμπλέκεται στη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Πάντα πιστεύει ότι έχει καλύτερες ιδέες και ότι θα πρέπει να ηγείται εκείνος του έργου.

Μην επιτύχετε κανένα αποτέλεσμα
«Αν δεν έχουμε άμεσα αποτελέσματα, όλη η δουλειά μας θα πάει χαμένη». Αυτή η ιδέα μπορεί να προκαλέσει σοβαρές αγχωτικές αντιδράσεις σε έναν Κόκκινο και οι γύρω του θα πρέπει να είναι σε επιφυλακή. Θα αναζητήσει αποδιοπομπαίους τράγους

Απόσπασμα από το βιβλίο “Ανάμεσα σε ηλίθιους” του Thomas Erikson που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διόπτρα

 

Ψυχολογία

Εκείνο που με εξόργιζε ήταν ότι ένα απλό «πρέπει… δεν πρέπει…» μπορούσε να γκρεμίσει, μέσα σε μια στιγμή, ό,τι είχα αρχίσει να δημιουργώ καθώς και τη χαρά που μου προκαλούσε η δημιουργία.

Η αυθαιρεσία των διαταγών και των απαγορεύσεων αποδείκνυε ότι δεν ευσταθούσαν.

[…] Με εξανάγκαζαν διαρκώς να κάνω διάφορα πράγματα, χωρίς ποτέ να μου εξηγούν την αναγκαιότητά τους. Στο βάθος εκείνου του νόμου, που με εξουθένωνε με την αμείλικτη σκληρότητά του – σκληρότητα πέτρας, διέκρινα μια απουσία που μου προκαλούσε ίλιγγο

[…] Περιφρονούσε την επιτυχία που κατακτάται με την εργασία και την προσπάθεια˙ έλεγε πως, αν κάποιος είναι «γεννημένος για κάτι», διαθέτει ορισμένα προσόντα τα οποία τον καταξιώνουν ανά πάσα στιγμή στα μάτια των άλλων: προσόντα όπως η ευφυΐα, το ταλέντο, η γοητεία, η καταγωγή

[…] δεν μπορούσα να καταλάβω πως η μητέρα βιαζόταν να καταδικάσει ό,τι ήταν διαφορετικό ή νέο σε σχέση με τις απόψεις της, ακριβώς επειδή προσπαθούσε να αποφύγει την αμηχανία που θα της προκαλούσε η κάθε είδους αμφισβήτηση˙ διαισθανόμουν, όμως, ότι τα ασυνήθιστα λόγια και τα απρόοπτα σχέδια της τάραζαν τη γαλήνη. Η αίσθηση της ευθύνης μου για όλα αυτά, ενίσχυε την εξάρτησή μου

[…] Τα βιβλία, παρά τη συμβατικότητά τους, μου άνοιξαν νέους ορίζοντες˙ επιπλέον, η μαγεία της μεταμόρφωσης των τυπωμένων συμβόλων σε ιστορία, καθώς ήμουν νεοφώτιστη, ασκούσε ιδιαίτερη γοητεία επάνω μου και μου ήρθε η μεγάλη επιθυμία να αντιστρέψω εκείνη τη μαγεία

[…] μόνο τα βιβλία μπορούσαν να μου χρησιμεύσουν ως πρότυπα και όχι ο κόσμος με τις ωμότητές του

[…] Οι μέρες μου είχαν τη μονοτονία που διακρίνει την εναλλαγή των εποχών˙ η παραμικρή παρέκκλιση μου προκαλούσε την αίσθηση του εξαιρετικού και του παράδοξου

[…] σκεφτόμουν πως, για έναν χριστιανό που έχει πεισθεί για τη μακαριότητα της μέλλουσας ζωής, ήταν απολύτως φυσικό να μη δίνει την παραμικρή αξία στα εφήμερα πράγματα˙ πώς, λοιπόν, οι περισσότεροι από αυτούς τους χριστιανούς προσαρμόζονταν στις καταστάσεις της εποχής τους;

[…] οι καταναγκασμοί που μου επιβάλλονταν δε με ενοχλούσαν τόσο, όσο εκείνοι που μου επέβαλλε η ανθρώπινη βούληση.

[…] Μου ήταν πιο εύκολο να σκέφτομαι έναν κόσμο χωρίς δημιουργό, παρά έναν δημιουργό υπεύθυνο για όλες τις αντινομίες του κόσμου.

[…] Έβλεπα τον «εκλεκτό» μου σαν ένα πρόσωπο ολοκληρωμένο˙ για να παραμείνει στο δικό μου ύψος, του απέδιδα εξαρχής ιδιότητες οι οποίες ήταν για μένα ανεκπλήρωτα όνειρα. Ήταν το πρότυπο στο οποίο ήθελα να μοιάσω

[…] Στο μυαλό μου διαμόρφωνα την εικόνα μιας σκάλας όπου, ο σύντροφός μου, πιο επιδέξιος και δυνατός από εμένα, θα με βοηθούσε να την ανεβώ σκαλί σκαλί. Ήμουν περισσότερο ιδιοτελής, παρά γενναιόδωρη. Ήθελα να παίρνω χωρίς να δίνω. Αν χρειαζόταν να σέρνω κάποιον πίσω μου, θα μ’ έτρωγε η ανυπομονησία..

[…] Ο άνδρας που προοριζόταν να γίνει δικός μου, δε θα έπρεπε να ήταν κατώτερος ή πολύ ανώτερός μου, ούτε διαφορετικός˙ ήθελα κάποιον που θα εγγυούταν για την ύπαρξή μου, χωρίς όμως να περιορίζει την ανεξαρτησία μου..

[…] δήλωσε ανοιχτά πως δεν έβλεπε καμία διαφορά ανάμεσα σε μια πόρνη και σε μια γυναίκα που κάνει συμβατικό γάμο. Πίστευε πως μια καλή χριστιανή θα όφειλε να σέβεται το σώμα της. Πόσο θα το σεβόταν, αν το παρέδιδε σ’ έναν άνδρα χωρίς αγάπη, για λόγους χρηματικούς ή οικογενειακούς;

[…] Ακόμα και κατά τις πιο έντονες στιγμές της ζωής μου, έχω στο στόμα μια γεύση του τίποτα..

[…] Είχα αποφασίσει να παλέψω με όλες μου τις δυνάμεις για να εμποδίσω τη μετατροπή της ζωής της σε έναν ζωντανό θάνατο...

Από το αυτοβιογραφικό «Memoires d’ une jeune fille rangée» (1958) της Simon de Beauvoir (1908-1986).

Πηγή: adnoctum

https://www.o-klooun.com/

Ψυχολογία


Η έλλειψη χρόνου επηρεάζει όλες τις κουλτούρες αλλά κυρίως τη Δυτική, στην οποία ανήκουμε.
Έχουμε πολλά πράγματα που πρέπει να κάνουμε και σχεδόν καθόλου χρόνο – «η ιστορία της ζωής μου», θα σκεφτείτε. Η έλλειψη χρόνου επηρεάζει όλες τις κουλτούρες αλλά κυρίως τη Δυτική, στην οποία ανήκουμε. Ένα μεγάλο ποσοστό πολιτών θα δηλώσει σε πιθανή έρευνα ότι πάντα θυμούνταν τους εαυτούς τους να τρέχουν να προλάβουν πράγματα και να ανησυχούν για τη διευθέτηση του χρόνου.

Αυτό το ζήτημα δεν προέρχεται από κάποια ανισορροπία ανάμεσα στις ώρες που έχουμε και στις ώρες που χρειαζόμαστε. Είναι αποτέλεσμα κυρίως του πώς σκεφτόμαστε και αξιολογούμε αυτές τις ώρες. Πρόκειται περισσότερο για ένα ψυχολογικό ζήτημα παρά δομικό. Και όταν ξαφνικά έχουμε ελεύθερο χρόνο, είμαστε απροετοίμαστοι για το πώς να τον εκμεταλλευτούμε σωστά. Το πρώτο βήμα για να αποκτήσουμε καλύτερη σχέση με το χρόνο είναι να αναγνωρίσουμε τις παγίδες της καθημερινότητας που μας τον «τρώνε».


1η παγίδα: Οι περισπασμοί της τεχνολογίας μετατρέπουν τις ώρες μας σε κομφετί
Η τεχνολογία μας γλυτώνει χρόνο, αλλά ταυτόχρονα μας τον στερεί – αυτό ονομάζεται παράδοξο της αυτονομίας. Υιοθετούμε τη χρήση κινητών συσκευών για να αποκτήσουμε αυτονομία, αλλά ειρωνικά καταλήγουμε να τη χάνουμε. Το φαινόμενο του «χρόνου κομφετί» υποδηλώνει όλα εκείνα τα δευτερόλεπτα και τα λεπτά που χάνουμε σε μη παραγωγικές δραστηριότητες. Και οι έρευνες δείχνουν πως το φαινόμενο δεν μας στερεί απλώς χρόνο εργασίας αλλά και ξεκούρασης.

2η παγίδα: Εστιάζουμε υπερβολικά πολύ στα χρήματα
Μια άλλη παγίδα είναι η πολιτισμική μας εμμονή με την εργασία και τα χρήματα. Διδασκόμαστε – λανθασμένα – ότι τα χρήματα και όχι ο χρόνος θα μας φέρουν μεγαλύτερη ευτυχία. Πράγματι, οι έρευνες δείχνουν ότι τα χρήματα μας προστατεύουν από τη θλίψη αλλά δεν μπορούν να αγοράσουν την ευτυχία.

3η παγίδα: Υποτιμάμε την αξία του χρόνου
Λόγω ακριβώς της πολιτισμικής μας εμμονής με τα χρήματα, προσπαθούμε συνεχώς να τα προστατεύσουμε εις βάρος όμως του χρόνου, κάτι που καταλήγει εντελώς αντιπαραγωγικό. Σε μια έρευνα, το 53% των ανθρώπων που είχαν οικονομική άνεση, αλλά ελάχιστο χρόνο – εργαζόμενοι γονείς- είπαν ότι θα προτιμούσαν να έχουν περισσότερα χρήματα παρά χρόνο. Όταν ρωτήθηκαν για το πώς θα ξόδευαν υποθετικά το ποσό των 100 δολαρίων (που είχαν κερδίσει) για να αυξήσουν την ευτυχία τους, μόνο το 2% απάντησε ότι θα τα ξόδευε για να βρει χρόνο.

4η παγίδα: Θεωρούμε ότι αν είμαστε συνεχώς απασχολημένοι, αυξάνουμε το κύρος μας
Τώρα περισσότερο από ποτέ, οι ταυτότητές μας είναι άρρηκτα συνυφασμένες με την εργασία μας. Δεδομένης της σημασίας που δίνουμε στην εργασία, το να δείχνουμε απασχολημένοι και πολυάσχολοι δημιουργεί κύρος. Θέλουμε οι άλλοι να αντιλαμβάνονται ότι εργαζόμαστε περισσότερο απ’ όλους τους άλλους, ακόμα κι αν δεν είμαστε ουσιαστικά παραγωγικοί. Συχνά, αποτελεί παράγοντα εργασιομανίας και πολλές φορές νιώθουμε τύψεις, όταν έχουμε ελεύθερο χρόνο.

5η παγίδα: Αποφεύγουμε με κάθε τρόπο την αδράνεια/απραξία
Ακόμα κι αν ζούσαμε σε έναν τέλεια ισότιμο και δίκαιο κόσμο, και πάλι θα δημιουργούσαμε στρες για το χρόνο που χάνεται, επειδή οι άνθρωποι δεν αντέχουμε την απραξία. Οι επιστήμονες το αποκαλούν αποστροφή της απραξίας και έχουν αποδείξει ότι αυτή μας η τάση οδηγεί στο να κάνουμε παράξενα πράγματα.

Ο Dan Gilbert, καθηγητής ψυχολογίας στο Χάρβαρντ, έκλεισε κάποιους φοιτητές σε μια άδεια αίθουσα και δεν τους έδωσε καμία οδηγία για το τι να κάνουν. Πολλοί προτίμησαν να κάνουν στο εαυτό τους ήπια ηλεκτρικά σοκ παρά να μένουν αδρανείς και μόνοι με τις σκέψεις τους. Μια άλλη έρευνα έδειξε ότι οι εργαζόμενοι γονείς ένιωθαν βαρεμάρα και στρες στον ελεύθερό τους χρόνο, κάτι που δείχνει ότι δεν ξέρουμε καν πώς να χαλαρώνουμε.

6η παγίδα: Νομίζουμε ότι έχουμε περισσότερο χρόνο αύριο απ’ ότι τελικά ισχύει στην πραγματικότητα
Οι περισσότεροι από εμάς είμαστε υπερβολικά αισιόδοξοι για τον μελλοντικό μας χρόνο. Πιστεύουμε λανθασμένα ότι αύριο θα είναι μια μεγαλύτερη σε διάρκεια μέρα. Πρόκειται φυσικά για μια πλάνη. Στατιστικά, ο καλύτερος τρόπος να προβλέψουμε πόσο απασχολημένοι θα είμαστε την επόμενη εβδομάδα είναι να δούμε πόσο απασχολημένοι είμαστε αυτή την εβδομάδα. Αν δεν υπάρξει κάποια βασική διαφορά στην καθημερινότητά μας, δεν έχουμε λόγο να πιστεύουμε ότι τα πράγματα θα αλλάξουν ως δια μαγείας σε λίγες μέρες. Φυσικά, αυτό συνδέεται άμεσα με τη συνήθεια της αναβλητικότητας.

Ashley Whillans

https://enallaktikidrasi.com/

Ψυχολογία

Οι Βρετανοί δεν περιμένουν την ευτυχία, ισχυριζόταν ο Άγγλος συγγραφέας Κουέντιν Κρισπ και φαίνεται πως είχε δίκιο. Οι Βρετανοί, οι Γάλλοι και οι Αμερικανοί έχουν μεγαλύτερη προδιάθεση για γκρίνια και μιζέρια σε σχέση με τους κατοίκους άλλων χωρών, όπως η Δανία. Και αυτό επειδή κατέχουν μια βραχύτερη εκδοχή του γονιδίου που ελέγχει την ποσότητα σεροτονίνης, της χημικής ουσίας που είναι συνυφασμένη με την ευτυχία, στον εγκέφαλο.

Οι Δανοί, οι οποίοι συχνά προηγούνται στους καταλόγους ευτυχίας μεταξύ άλλων λαών, απολαμβάνουν μια μακρύτερη εκδοχή του ίδιου γονιδίου, ενώ Βρετανοί και Αμερικανοί, παρόλο που διαθέτουν εξίσου σταθερές οικονομίες και κυβερνήσεις, διαθέτουν μια βραχύτερη εκδοχή, η οποία προκαλεί την μίζερη στάση ζωής.

Ωστόσο, στον σχετικό κατάλογο αυτοί που βρίσκονται σε ακόμη χειρότερη μοίρα είναι οι Γάλλοι. Σύμφωνα με τον καθηγητή Άντριου Όζβαλντ, ο οποίος ήταν επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας, αν αναλύσει κανείς τις 131 χώρες που συμμετείχαν, μόνο οι Γάλλοι κατέχουν μια βραχύτερη μορφή του γονιδίου. Όπως εξήγησε, οι πολίτες αρκετών χωρών θα μπορούσαν να είναι δυστυχισμένοι ακόμη κι αν διέθεταν μεγάλη περιουσία, ζούσαν πολλά χρόνια και λιάζονταν όλη μέρα.

«Μεταξύ των χωρών που μελετήσαμε, οι Δανοί και οι Ολλανδοί διέθεταν το χαμηλότερο ποσοστό ανθρώπων με την βραχεία εκδοχή του γονιδίου της σεροτονίνης», εξήγησε. Και έσπευσε να προσθέσει πως οι Αμερικανοί πολίτες που κατάγονταν από Δανούς ή Ολλανδούς μετανάστες ήταν ευτυχέστεροι επειδή είχαν κληρονομήσει τον μακρύτερο τύπο του γονιδίου.

Η σχετική μελέτη που έγινε για την γιορτή Κοινωνικών Επιστημών του Οικονομικού και Κοινωνικού Ερευνητικού Συμβουλίου, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο γενετικός παράγοντας ήταν ο σημαντικότερος για την κατάκτηση της ευτυχίας, όχι όμως και ο μοναδικός.

Άλλα κριτήρια για την μέτρηση της ευτυχίας θεωρούνται ο πλούτος, η υγεία, η οικονομική πρόοδος, η ικανοποίηση με την εργασία και το εκπαιδευτικό επίπεδο, σε συνδυασμό με τον καιρό, τον πόλεμο και την πολιτική σταθερότητα.

Επιπλέον, εκείνοι που είναι νέοι ή ηλικιωμένοι τείνουν να είναι ευτυχέστεροι, σε αντίθεση με τους μεσήλικες. Οι λεπτοί επίσης είναι πιο ικανοποιημένοι με την ζωή τους με αποτέλεσμα οι χώρες που έχουν υψηλά ποσοστά παχυσαρκίας να παρουσιάζουν χαμηλό δείκτη ευτυχίας. Το ίδιο ισχύει και για τους παντρεμένους, οι οποίοι επίσης εμφανίζονται να πλέουν σε πελάγη ευτυχίας σε αντίθεση με τους μελαγχολικούς εργένηδες.

Η καλοσύνη κρύβεται στα γονίδια

Δεν είναι σπάνιες οι περιπτώσεις που δύο αδέλφια, τα οποία μεγάλωσαν στο ίδιο οικογενειακό περιβάλλον αποδεικνύεται να είναι τα «άκρα αντίθετα» σε ό,τι αφορά τον χαρακτήρα και την συμπεριφορά τους: το ένα είναι καλοσυνάτο και γενναιόδωρο, ενώ το δεύτερο μοχθηρό και «τσιγγούνικο» στα συναισθήματα. Μια νέα μελέτη δείχνει ότι για αυτές τις διαφορές πρέπει, πιθανά, να στραφούμε και στα γονίδια.

Οι μορφές των υποδοχέων

H ωκυτοκίνη και η αγγειοπιεσίνη, δύο ορμόνες, οι οποίες, όταν κατακλύζουν τον εγκέφαλο προκαλούν συναισθήματα αγάπης και γενναιοδωρίας, προσδένονται σε υποδοχείς των νευρώνων που έχουν διαφορετικές μορφές. Νέα μελέτη που διεξήχθη από ειδικούς του Πανεπιστημίου του Μπάφαλο, με επικεφαλής τον ψυχολόγο Μισέλ Πουλέν, μαρτυρεί ότι, το ποια μορφή ορμονικών υποδοχέων φέρει ένα άτομο, παίζει ρόλο στο πόσο καλοσυνάτο και χαρούμενο είναι.

Σε κάθε περίπτωση, πάντως, οι ερευνητές σημειώνουν ότι τα γονίδια δρουν σε συνδυασμό με το εξωτερικό περιβάλλον και τις εμπειρίες ζωής, προκειμένου να προσδιορίσουν την καλοσύνη και την κοινωνική συμπεριφορά του ανθρώπου.

Προκειμένου να καταλήξουν στα συμπεράσματά τους, τα οποία δημοσιεύονται στο επιστημονικό περιοδικό «Psychological Science», οι ειδικοί μελέτησαν εκατοντάδες εθελοντές. Τους έθεσαν ερωτήματα, σχετικά με το πόσο «επιμελείς» ήταν στα κοινωνικά τους καθήκοντα, με τις αγαθοεργίες που έκαναν, αλλά και την κοσμοθεωρία τους.

Μεταξύ των ερωτήσεων περιλαμβάνονταν για παράδειγμα το, εάν το άτομο έχει υποχρέωση να αναφέρει τις περιπτώσεις καταπάτησης του νόμου και να πληρώνει φόρους. Οι εθελοντές ρωτήθηκαν, επίσης, σχετικά με το αν ασχολούνταν με τον εθελοντισμό, αν ήταν αιμοδότες, καθώς και αν πίστευαν ότι ο κόσμος είναι στην βάση του καλός ή απειλητικός και επικίνδυνος. Από το σύνολο των συμμετεχόντων, 711 έδωσαν και δείγμα αίματος για ανάλυση DNA, προκειμένου να φανεί ποια «εκδοχή» υποδοχέων ωκυτοκίνης και αγγειοπιεσίνης διέθεταν.

Οι «καλοσυνάτες» εκδοχές γονιδίων

Όπως προέκυψε, ακόμη και όταν ένα άτομο έβλεπε τον κόσμο ως απειλητικό μέρος και τους ανθρώπους ως κακούς από την φύση τους, το ίδιο ήταν καλοσυνάτο, φιλότιμο και γενναιόδωρο σε περίπτωση που διέθετε τα γονίδια-υποδοχείς που συνδέονται με την καλοσύνη.

Σύμφωνα με το Δρ. Πουλέν «αυτές οι ‘καλοσυνάτες’ εκδοχές των γονιδίων επιτρέπουν στο άτομο να ξεπερνά τα αρνητικά συναισθήματα που έχει για τον κόσμο και να βοηθά τους συνανθρώπους του παρά τις φοβίες του». Εάν ωστόσο ένα άτομο έφερε μια διαφορετική εκδοχή γονιδίων-υποδοχέων και είχε αρνητική κοσμοθεωρία, παρουσίαζε, τελικώς, αντικοινωνική συμπεριφορά.

Είναι χαρακτηριστικό πως σε ό,τι αφορούσε, συγκεκριμένα, την ωκυτοκίνη η διαφορά μεταξύ του να φέρει ένα άτομο τον «καλοσυνάτο» υποδοχέα ή να μην τον φέρει, βασιζόταν σε ένα και μόνο ζεύγος βάσεων που «κατοικεί» στο χρωμόσωμα 3. Όπως φάνηκε, εάν ένα άτομο είχε κληρονομήσει δύο ζεύγη βάσεων γουανίνης – ένα από κάθε γονέα – και διέθετε γονότυπο που αναπαριστάται με τα γράμματα GG, τα κύτταρά του δημιουργούσαν τον πιο «καλοσυνάτο» υποδοχέα. Εάν, αντιθέτως, είχε κληρονομήσει ένα ζεύγος βάσεων αδενίνης, είτε από τον έναν, είτε και από τους δύο γονείς (γονότυπος ΑΑ ή ΑG), τότε διέθετε έναν λιγότερο «καλοσυνάτο» υποδοχέα ωκυτοκίνης.

Διαφορές μεταξύ εθνικοτήτων

Τα ποσοστά των ανθρώπων που διαθέτουν αυτούς τους διαφορετικούς γονότυπους δεν είναι τα ίδια μεταξύ διαφορετικών εθνικοτήτων. «Στα δείγματα Ευρωπαίων και Αμερικανών ο γονότυπος GG αφορά περίπου τα μισά άτομα. Εμείς ασχοληθήκαμε με αυτούς τους πληθυσμούς, ωστόσο άλλες μελέτες έχουν δείξει ότι τα ποσοστά του γονότυπου GG είναι πολύ χαμηλότερα σε πληθυσμούς της Ανατολικής Ασίας».

Τα στοιχεία αυτά πυροδοτούν μια ενδιαφέρουσα συζήτηση μεταξύ ψυχολόγων, σχετικά με τις ρίζες της κοινωνικής και μη συμπεριφοράς. «Γνωρίζουμε ότι οι κουλτούρες της Ανατολικής Ασίας είναι πολύ πιο συλλογικές από άλλες. Πώς μπορούμε λοιπόν να εξηγήσουμε αυτές τις διαφορές;» σημείωσε ο Δρ. Πουλέν. Προσέθεσε ότι, πιθανότατα, άλλα γονίδια ή άλλοι πολιτισμικοί παράγοντες παίζουν σημαντικότερο ρόλο στο να «σμιλεύσουν» τη συλλογική συμπεριφορά στα άτομα της Ανατολικής Ασίας, σε σύγκριση με τους υποδοχείς ωκυτοκίνης τους.

Σε κάθε περίπτωση, ολοένα και περισσότερα ερευνητικά στοιχεία δείχνουν μεγαλύτερη επίδραση των γονιδίων στην καλοσύνη, σε σύγκριση με ό,τι πιστεύαμε, έως σήμερα. Για παράδειγμα, μελέτη που διεξήχθη πέρυσι από ερευνητές του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου έδειξε ότι τα ταυτόσημα δίδυμα, που μοιράζονται το 100% των γονιδίων τους, εμφάνιζαν πολύ πιο κοινές συμπεριφορές σε ό,τι αφορούσε τα κοινωνικά καθήκοντα και τις αγαθοεργίες σε σύγκριση με τα διζυγωτικά δίδυμα, τα οποία παρότι μεγαλώνουν στο ίδιο οικογενειακό περιβάλλον μοιράζονται το 50% των γονιδίων τους.

Πάντως ο Δρ. Πουλέν τονίζει ότι: «Δεν υποστηρίζουμε πως ανακαλύψαμε το γονίδιο της καλοσύνης. Ανακαλύψαμε όμως γενετικούς παράγοντες που συμβάλλουν στην κοσμοθεωρία και την συμπεριφορά του ανθρώπου». Συνεχείς επιβεβαιώσεις ότι τα συναισθήματα στηρίζονται σε γονίδια, δηλαδή σε βιοχημικά προϊόντα.

Τελικά όλα αυτά που απαρτίζουν την λεγόμενη «ψυχή», η οποία δεν ορίζεται σαφώς, στηρίζονται από υλικές ενώσεις και η συμπεριφορά του καθενός είναι τυχαία και ανεξέλεγκτη, επηρεαζόμενη επιπλέον μόνο από τον πολιτισμό, δηλαδή την ανατροφή και την παιδεία. «Κάποιοι άνθρωποι βλέπουν φαινόμενα γύρω τους και αναρωτιούνται γιατί; Κάποιοι άλλοι φαντάζονται ανύπαρκτα πράγματα και αναρωτιούνται, γιατί όχι;» George Bernard Shaw (1856-1950)

*Πλήθη αναμένουν υπομονετικά, υπό συνθήκες συνωστισμού, τον συρμό του υπόγειου ηλεκτρικού σιδηροδρόμου στο Λονδίνο στις 4 Φεβρουαρίου 2014

galloi sto metro

Σεροτονίνη: ο νευροδιαβιβαστής της οικονομικής επιτυχίας.

Η σεροτονίνη επηρεάζει κύρια και καθοριστικά τον τρόπο που βλέπουμε κι αντιμετωπίζουμε τον κόσμο. Χαμηλά επίπεδα της σεροτονίνης εμπλέκονται στην εμφάνιση κατάθλιψης. υψηλά επίπεδα σεροτονίνης εμπλέκονται στην εμφάνιση της χαράς. Τα φάρμακα που επιλεκτικά αναστέλλουν την επαναπρόσληψη της σεροτονίνης αυξάνουν τα επίπεδα της ελεύθερης σεροτονίνης, θεραπεύοντας έτσι την κατάθλιψη. Η σεροτονίνη είναι η χημική ουσία που ηρεμεί το σώμα μας. Σημαντικές ποσότητες σεροτονίνης ανευρίσκονται στο ανώτερο εγκεφαλικό στέλεχος και ιδιαίτερα στη γέφυρα και τον προμήκη μυελό.

Η σεροτονίνη ανήκει στην οικογένεια των μονοαμινών και συγκεκριμένα των ινδολαμινών. Φάρμακα που επηρεάζουν τα επίπεδα σεροτονίνης είναι το LSD το οποίο προκαλεί παραισθήσεις, τα SSRIs που είναι εκλεκτικοί αναστολείς επαναπρόσληψης της σεροτονίνης και το Ecstacy που καταστρέφει τις λεπτές απολήξεις της σεροτονίνης. Ολα τα ναρκωτικά καταστρέφουν την σεροτονίνη, γι αυτό και όλοι οι ναρκομανείς είναι θλιμμένοι, φοβισμένοι και καταθλιπτικοί, όπως και οι αλκοολικοί.

Η σεροτονίνη (5-υδροξυτρυπταμίνη ή 5-ΗΤ) είναι μία μονοαμίνη νευροδιαβιβαστής που συντίθεται στους σεροτονινεργικούς νευρώνες του κεντρικού νευρικού συστήματος και στα εντεροχρωμιόφυλλα κύτταρα του γαστρεντερικού σωλήνα. Στο σώμα, η σεροτονίνη συντίθεται από το αμινοξύ τρυπτοφάνη και τον μεταβολίτη της 5-υδροξυτρυπτοφάνη (5-ΗΤΡ).

Η σεροτονίνη βρίσκεται σε πολλά φυτά, συμπεριλαμβανομένων φρούτων και λαχανικών. Στο κεντρικό νευρικό σύστημα, η σεροτονίνη διαδραματίζει σημαντικό ρόλο ως νευροδιαβιβαστής στην ρύθμιση του θυμού, επιθετικότητας, θερμοκρασίας σώματος, ψυχικής διάθεσης, ύπνου, εμετού, σεξουαλικότητας, και όρεξης. Επιπλέον, η σεροτονίνη βρίσκεται εκτενώς στον ανθρώπινο γαστρεντερικό σωλήνα και φυλάσσεται κυρίως στα αιμοπετάλια του κυκλοφορικού συστήματος.

«Αδερφή» της σεροτονίνης είναι η ντοπαμίνη η οποία προκαλεί ευφορία και συγχρόνως διεγείρει την προσοχή και την μάθηση και σχετίζεται με την κίνηση.

Αυτό που ανεβάζει τη σεροτονίνη στον εγκέφαλό μας είναι ο ήλιος, τα αθλήματα έντασης και ορισμένες τροφές που περιέχουν την ουσία (κυρίως μια διατροφή πλούσια σε καρύδια). Ο ανανάς και οι μπανάνες (βιολογικά μόνο) συγκαταλέγονται στις τροφές που περιέχουν σεροτονίνη. Ωστόσο η περιεκτικότητα των τροφών είναι μικρή και μετράται σε μg (εκατομμυριοστά του γραμμαρίου).

Ο εγκέφαλος αποτελείται από τρισεκατομμύρια νευρικά κύτταρα που ονομάζονται νευρώνες. Tα νευρικά κύτταρα συνδέονται το ένα με το άλλο με συνάψεις αλλά ανάμεσα τους υπάρχει ένα μικρό χάσμα (περίπου 1/1.000 του χιλιοστού) το λεγόμενο συναπτικό χάσμα ή συναπτική σχισμή. Τα σήματα κινούνται μέσα σε νευρικά κύτταρα ως μικρό ηλεκτρικό φορτίο και οι νευροδιαβιβαστές απελευθερώνονται μέσω των συνάψεων, μεταφέροντας τα σήματα στα επόμενα νευρικά κύτταρα.

Πρόσφατες έρευνες υποδεικνύουν ότι η σεροτονίνη διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην αναγέννηση του ήπατος και προκαλεί κυτταρική διαίρεση σε όλο το σώμα. Χαμηλά επίπεδα σεροτονίνης συσχετίζονται με αρκετές παθήσεις, επιθετική συμπεριφορά, θυμό, κλινική κατάθλιψη, ιδεοψυχαναγκαστικές διαταραχές, ημικρανίες, σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, εμβοές, ινομυαλγία, διπολική κατάθλιψη και διαταραχές άγχους.

Η σεροτονίνη επηρεάζει τον τρόπο που βλέπουμε και αντιμετωπίζουμε τον κόσμο.

Βοηθά στον έλεγχο του θυμού και της παρορμητικής συμπεριφοράς και επηρεάζει έτσι σημαντικά την λήψη αποφάσεων Έρευνα που δημοσιεύτηκε στο Science δείχνει ότι η πτώση των επιπέδων σεροτονίνης αρκεί για να εντείνει το θυμό και την επιθυμία για αντίποινα σε περιπτώσεις άδικης συμπεριφοράς … Όταν έχουμε έντονη ανησυχία και φόβο, τα επίπεδα της σεροτονίνης πέφτουν, με αποτέλεσμα να μην αισθανόμαστε καλά και να χρειάζεται να ψάξουμε για τροφές που θα μας ανεβάσουν τη σεροτονίνη για να αισθανθούμε καλύτερα, οι οποίες είναι τα γλυκά, οι σοκολάτες και τα λιπαρά φαγητά.

Η σεροτονίνη, έχει το όνομά της από το λατινικό serum που σημαίνει πηκτό υγρό και από την ελληνική λέξη τόνος, συσπά τα αγγεία και παράλληλα, έχει δράση σαν νευροδιαβιβαστής στο κεντρικό νευρικό σύστημα. Η ελεύθερη σεροτονίνη, που υπάρχει, μεταφέρεται ξανά στο κύτταρο που το εκκρίνει και παράλληλα είναι το βασικό υλικό για την δημιουργία του μεταφορέα που κάνει αυτή την δουλειά. Έχει αποδειχθεί ότι υπάρχει έντονη σχέση μεταξύ σεροτονίνης κι εξωτερικής συμπεριφοράς και επικοινωνίας με τους άλλους ανθρώπους.

Η σεροτονίνη φέρνει ευτυχία κι επιτυχία.

Τον οραματισμό, την φαντασία, αλλά και την βίωση του τρόπου ζωής μας τον επηρεάζει καθοριστικά η σεροτονίνη. Η σεροτονίνη είναι ένα τμήμα ανθρώπινης ορμόνης η οποία χρησιμεύει σαν νευροδιαβιβαστής στον εγκέφαλο προκειμένου να μεταφέρει μια πληροφορία από το ένα νευροκύτταρο στο άλλο. Η σεροτονίνη επηρεάζει την όρεξη, τον ύπνο, την σεξουαλική διάθεση, την θερμοκρασία του σώματος και την διάθεση για επικοινωνία που έχει ο άνθρωπος. Όταν υπάρχει αυξημένη σεροτονίνη στο σώμα αισθανόμαστε γαλήνιου, ευδαίμονες, εξισορροπημένοι ενώ αντίθετα όταν υφίσταται έλλειψη υπάρχει φόβος, κατάθλιψη, κατάπτωση, αποφυγή και τάση για επιθετική συμπεριφορά.

Όταν τα ελλείμματα της σεροτονίνης είναι διαρκείας παρουσιάζονται πολλές ψυχικές ασθένειες όπως διπολική κατάθλιψη, φοβίες, διαταραχές της τροφής, διαταραχές του ύπνου, αδυναμία απόδοσης και οξείς ημικρανίες. Οι ρυθμίσεις στις αυξομειώσεις της σεροτονίνης μέσα στο κεντρικό νευρικό σύστημα, χωρίζει τους ανθρώπους σε δυο μεγάλες κατηγορίες. Σε αυτούς που η ρύθμιση γίνεται γρήγορα και είναι σωστή και επαρκής για τα κύτταρα και σε αυτούς που αργεί γίνεται λάθος και είναι ανεπαρκής.

Στην δεύτερη κατηγορία της πιο αργής διαδικασίας, είναι αυτοί που αντιδρούν αργά, έχουν καθυστέρηση επικοινωνίας, είναι ελευθέριοι, δεν αντιμετωπίζουν, είναι πικρόχολοι, μνησίκακοι, ασθενείς, δεν αναλαμβάνουν ευθύνη, δεν έχουν την ενέργεια που απαιτείται, απογοητεύονται εύκολα και κυρίως καταβάλλονται από φόβο και πανικό. Η ξυνίλα, η πικροχολιά, το θυμωμένο παράπονο, η βρισιά και η υποτίμηση όλων με ανικανότητα διαφοροποίησης, δεν είναι παρά η απουσία της ΦΙΛΟΤΗΤΑΣ. Η αγένεια και η προσβλητική συμπεριφορά δείχνουν την απουσία της στοργής, της χαράς της ευθυμίας. Η απογοήτευση και η ανασφάλεια έχουν ανάγκη από την ΦΙΛΟΤΗΤΑ που την στερούνται.

Γιατί ο άνθρωπος που είναι χαρούμενος είναι γεμάτος Ζωή, είναι γεμάτος καλοσύνη, λάμψη, χαρά, ευγένεια, υγεία και ΣΘΈΝΟΣ. Ο πλήρης ΖΩΉ είναι ικανός διαχειριστής της σεροτονίνης, όταν αυτό δεν συμβαίνει γίνεται μνησίκακος, πικρόχολος, εριστικός, ξινός, χάνει το ΣΘΈΝΟΣ και είναι ΑΣΘΕΝΉΣ. Να τους λυπάστε αυτούς τους τύπους έχουν ορμονική αναπηρία και δυσλειτουργικό χαρακτήρα. Ο επιχειρηματίας που θεωρεί ότι πέτυχε, έχοντας μεγάλο βαθμό αυτοπεποίθησης, αντιμετώπισης, υψηλή επικοινωνία, αναλαμβάνει ευθύνη δηλ. διαθέτει υπευθυνότητα, λογική, μαθαίνει από τα λάθη του και συνεχίζει ακάθεκτος να βαδίζει στο μονοπάτι του Σκοπού, είναι το τυπικό παράδειγμα για την καλή επεξεργασία της σεροτονίνης στον εγκέφαλο.

Σύμφωνα με τον κλινικό ψυχολόγο Dr David Feldstein, ο μηχανισμός των εθισμών είναι ο ίδιος με τον μηχανισμό που χρησιμοποιεί η φύση για να μας ενεργοποιήσει να προβούμε σε τρεις ενέργειες, που είναι θεμελιώδεις για την επιβίωσή μας και την διαιώνιση του είδους μας. Αυτές είναι να τρώμε, να πίνουμε, να αποφεύγουμε να πληγωνόμαστε και να αναπαραγόμαστε (αυτοσυντήρηση, ασφάλεια, αναπαραγωγή). Η κινητοποίηση να προβαίνουμε στις παραπάνω ενέργειες έχει την βάση της στο πρωτόγονο (ερπετικό) τμήμα του εγκεφάλου μας που ονομάζουμε «nucleus accumbens» και ρυθμίζεται από την αυξομείωση των δύο νευροδιαβιβαστών: της ντοπαμίνης και της σεροτονίνης.

Η ντοπαμίνη μας κινητοποιεί να πράξουμε ό,τι χρειάζεται για να βρούμε τροφή, να εξασφαλίσουμε ασφάλεια και αναπαραγωγή. Όταν αισθανόμαστε πλήρεις, ασφαλείς και ικανοποιημένοι, τότε εκκρίνεται η σεροτονίνη. Η σεροτονίνη περιορίζει τη δράση της ντοπαμίνης, απενεργοποιώντας την πρωτόγονη κινητοποίησή μας για να ικανοποιήσουμε τις πρωταρχικές ανάγκες της τροφής και της αναπαραγωγής.

Αν λύσουμε το πρόβλημα της ισορροπίας της σεροτονίνης και της ντοπαμίνης στον οργανισμό μας, τότε θα είναι εύκολο για εμάς να σταματήσουμε κακές έξεις (εθισμούς) όπως το κάπνισμα, το αλκοόλ, το πολύ φαγητό, τα γλυκά, τα ναρκωτικά. Μελέτες έχουν δείξει ότι τα άτομα που διακατέχονται από τις παραπάνω έξεις, έχουν χαμηλά επίπεδα σεροτονίνης.

Επίσης, όταν έχουμε αρνητικά συναισθήματα, διότι αισθανόμαστε να απειλείται η ασφάλειά μας, η διατροφή μας ή η σεξουαλική ικανοποίησή μας, τα επίπεδα της σεροτονίνης μας είναι πολύ χαμηλά, με αποτέλεσμα τα επίπεδα της ντοπαμίνης να είναι πάρα πολύ υψηλά και να αισθανόμαστε την έντονη λαχτάρα να φάμε, να πιούμε ή να κάνουμε σεξ. Άρα, όταν τρώμε, δεν έχουμε το αίσθημα της ικανοποίησης και του κορεσμού, αλλά θέλουμε να τρώμε και να πίνουμε συνεχώς, να καπνίζουμε, να παίρνουμε ναρκωτικά, αφού λόγω του φόβου τα επίπεδα της σεροτονίνης παραμένουν χαμηλά και δεν μπορούμε να έχουμε το αίσθημα της ικανοποίησης.

Σεροτονίνη η πρωτεΐνη που έχει βασικό δομικό της λίθο το αμινοξύ τρυπτοφάνη. Η πηγή της τρυπτοφάνης είναι οι τροφές με μεγάλη περιεκτικότητα σε τρυπτοφάνη, οι μαύρες σοκολάτες, οι μπανάνες, μόνο οι βιολογικές, τα ζυμαρικά, μόνο από ντίνκελ, το ψωμί χωρίς γλουτένη και τα λιπαρά φρέσκα ψάρια (σολομός, σκουμπρί, σαρδέλα) και κυρίως τα εκχυλίσματα ελαίων από ψάρια. Πέρα από την τρυπτοφάνη, το βιοχημικό εργοστάσιο του οργανισμού για να συνθέτει σεροτονίνη χρειάζεται τις βιταμίνες Β6, Β12 και το φολικό οξύ.

Επιγραμματικά

ΝΤΟΠΑΜΙΝΗ: O νευροδιαβιβαστής ντοπαμίνη μεταφέρει μηνύματα (συναισθήματα: ικανοποίηση, ευφορία) από μια περιοχή του εγκεφάλου σε μιαν άλλη. Η ντοπαμίνη σχετίζεται με την κινητοποίηση και την εγρήγορση. Η αύξηση της παραγωγής ντοπαμίνης συνδέεται και με την κατανάλωση ουσιών, όπως η σοκολάτα ή ο καφές. Είναι ο λόγος που επιθυμούμε να πιούμε καφέ. Μετά την κατανάλωση καφέ εκκρίνεται ντοπαμίνη στον οργανισμό. Ωστόσο, η πολλή καφεΐνη αυξάνει τα επίπεδα ντοπαμίνης και μπορεί να οδηγήσει σε συμπτώματα όπως το άγχος και η ανησυχία.

ΝΟΡΑΔΡΕΝΑΛΙΝΗ: Η νοραδρεναλίνη ανεβάζει τη διάθεση, την ενέργεια και την απόδοση. Η ουσία φαινυλαλαλίνη έχει άμεση επίδραση στη νοραδρεναλίνη. Γνωστή σαν φάρμακο που αλλάζει τη συμπεριφορά, βρίσκεται στον καφέ, τα αναψυκτικά, τα γλυκά, τις πάστες και τη σοκολάτα. Συνήθως διαλέγουμε αυτές τις τροφές όταν έχουμε άγχος ή κούραση. Μας “ανεβάζουν” προσωρινά και μας βοηθούν στη συγκέντρωση. Ωστόσο, οι μεγάλες ποσότητες αυξάνουν τα επίπεδα της νοραδρεναλίνης και μπορεί να οδηγήσουν σε αύξηση της αρτηριακής πίεσης, της επιθετικότητας ακόμα και της βίας.

ΣΕΡΟΤΟΝΙΝΗ: Η σεροτονίνη ευθύνεται για την ηρεμία, τη χαλάρωση και την ευδαιμονία. Ενδεχόμενη ανισορροπία μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα συμπεριφοράς, όπως υπερδραστηριότητα ή βία, ενώ χαμηλά επίπεδα σεροτονίνης μπορούν να μας οδηγήσουν σε μεγάλη όρεξη για ορισμένες τροφές. Η σεροτονίνη εκκρίνεται μετά την κατανάλωση σοκολάτας, πατάτας, ψωμιού και ρυζιού. Αν καταναλώσουμε υδατάνθρακες κακής ποιότητας μπορεί να νιώσουμε κούραση και αλλαγές στη διάθεση. Όταν σταθεροποιηθούν τα επίπεδα σεροτονίνης, δεν θέλουμε να καταναλώσουμε τροφές με ζάχαρη και επεξεργασμένους υδατάνθρακες.

Ορισμένα αμινοξέα, όπως η τυροσίνη, η φαινυλαλανίνη και η τρυπτοφάνη αποτελούν πρόδρομες ουσίες για την παραγωγή στων οργανισμό κάποιων ουσιών, των νευροδιαβιβαστών, οι οποίες παίζουν μεγάλο ρόλο στη διάθεσή μας. Οι ερευνητές έχουν ανακαλύψει ότι οι χαμηλές συγκεντρώσεις ορισμένων νευροδιαβιβαστών, κυρίως της σεροτονίνης και της νοραδρεναλίνης μπορούν να προκαλέσουν κατάθλιψη. Η τυροσίνη είναι πρόδρομη ουσία για την παραγωγή νοραδρεναλίνης, ενώ η φαινυλαλανίνη οδηγεί στο σχηματισμό τυροσίνης. Η τρυπτοφάνη εμπλέκεται στο σχηματισμό της σεροτονίνης, τα επίπεδα της οποίας στον εγκέφαλο εξαρτώνται από την πρόσληψη τρυπτοφάνης.

Top 5

Υπάρχουν απλοί τρόποι για να ενεργοποιήσουμε την έκκριση των ενδορφινών και της σεροτονίνης στον οργανισμό μας, οδηγώντας μας ένα βήμα πιο κοντά στην ευτυχία:
* Βάζουμε το γέλιο στην ζωή μας Με όποιον τρόπο μπορούμε (κωμωδίες, κόμικς, φίλοι, διαλογισμός).
* Ερωτευόμαστε -κι όχι δεν κάνουμε ελευθέριο σεξ. Ο ΕΡΩΤΑΣ οδηγεί στο ζενίθ όλες τις ορμόνες που σχετίζονται με την ευχαρίστηση, την ανταμοιβή, την ικανοποίηση και την ηρεμία.
* Γυμναζόμαστε: Όσοι γυμνάζονται συστηματικά γνωρίζουν καλά ότι η προπόνηση τους φτιάχνει την διάθεση και αποτελεί έναν από τους λόγους που την αποζητούν.
* Ακούμε μουσική: Οποιαδήποτε δραστηριότητα μας ευχαριστεί, π.χ. μουσική, περίπατοι, έξοδος για σινεμά, αυξάνει τις ενδορφίνες.
* Περπατάμε στον ήλιο: ΟΧΙ κατακαλόκαιρο. Η βιταμίνη του ήλιου (D) αυξάνει τα επίπεδα σεροτονίνης στο εγκέφαλο.

Νιώθουμε καλύτερα

* Καυτερά τρόφιμα, όπως οι κόκκινες πιπεριές καγιέν που συμβάλλουν στην παραγωγή ενδορφινών. Πρόσφατη μελέτη έδειξε ότι αυτό οφείλεται στη δράση της καψαϊκίνης στους γευστικούς θύλακες της γλώσσας. Οι γευστικοί υποδοχείς στέλνουν σήμα στον εγκέφαλο, αντίστοιχο με αυτό του πόνου, γεγονός που τον οδηγεί στην απελευθέρωση ενδορφινών.
* Μαύρη σοκολάτα, η οποία, εκτός του ότι προάγει την παραγωγή ενδορφινών, περιέχει σεροτονίνη, που δρα ως αντικαταθλιπτικό.
* Υδατάνθρακες, ΜΟΝΟ μη επεξεργασμένους. Η σύνδεση μεταξύ των υδατανθράκων και της διάθεσης είναι το αμινοξύ τρυπτοφάνη, που αποτελεί δομικό συστατικό της σεροτονίνης. Ο καλύτερος τρόπος για να αυξήσουμε τα επίπεδα τρυπτοφάνης είναι η κατανάλωση δημητριακών ολικής άλεσης, φρούτων, λαχανικών και οσπρίων.
* Ω-3-6-9 λιπαρά οξέα, τα οποία βρίσκονται στα λιπαρά ψάρια, τον λιναρόσπορο, το λάδι hemp και τα καρύδια. Τα ω-3-6-9 λιπαρά επηρεάζουν τα επίπεδα των νευροδιαβιβαστών στον εγκέφαλο, ενώ τα χαμηλά τους επίπεδα στον οργανισμό έχουν συσχετιστεί με την κατάθλιψη.
* Τρόφιμα με φυλλικό οξύ και Β12. Πρόκειται για βιταμίνες του συμπλέγματος Β, η ανεπαρκής λήψη των οποίων έχει συσχετιστεί με την κατάθλιψη. Καλές πηγές φυλλικού οξέος είναι τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά και τα όσπρια, ενώ η Β12 περιέχεται κυρίως σε τρόφιμα ζωικής προέλευσης, όπως το κρέας και τα γαλακτοκομικά.

Top of Top. Γίνε χαρούμενος άνθρωπος.-

Μην ξεχνάς ούτε στιγμή. Η επιτυχία σου, η οικονομική σου ευμάρεια και η ικανότητα σου να είσαι ευτυχής εξαρτώνται αποκλειστικά από τα γονίδια σου και την σεροτονίνη σου. Η διαχείριση της είναι που ξεχωρίζει τον επιτυχημένο από τον αποτυχημένο σε κάθε δυναμικό της ύπαρξης του.

Είναι μονόδρομος αν θέλεις υγεία, ευτυχία, σώμα χωρίς περιττά κιλά, επιτυχία στα χρήματα, στα προβλήματα, στις σχέσεις, στην άσκηση, στην ζωή γενικότερα. Αν θέλεις να είσαι ένας επιτυχημένος ανθρωπος, γίνε χαρούμενος, με κάθε τρόπο, με κάθε κόστος, σαν να είναι το τελευταίο πράγμα που θέλεις να κάνεις πριν πεθάνεις. Γίνε χαρούμενος και κάνε το άψογα, όπως αρμόζει σε έναν πολεμιστή ταξιδιώτη. Γίνε χαρούμενος, φίλε μου, δεν έχεις άλλη επιλογή, αν κάτι θέλεις να διδάξεις στα παιδιά σου και στο περιβάλλον σου, ας είναι αυτό μονάχα, γίνε χαρούμενος. Γίνε χαρούμενος κόντρα σε έναν πολιτισμό που απαιτεί να είσαι υπάκουος, ταπεινός, στερημένος, μίζερος, κακόμοιρος, που δεν σου επιτρέπει να είσαι ερωτεύσιμος κι ευφυής …εσύ, γίνε χαρούμενος.-

Καλή επιτυχία.

@Ηω Αναγνώστου

***

Eπικοινώνησε για πληροφορίες.

Φρόντισε πριν επικοινωνήσεις να γνωρίζεις ΤΙ ΘΕΛΕΙΣ ΝΑ ΚΑΝΕΙΣ ή ΤΙ ΚΑΝΕΙΣ.

Ας βρούμε λοιπόν τι χρειάζεσαι σήμερα, εντελώς Δωρεάν, στείλε e-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

http://www.businesslife.gr/

Ψυχολογία


Όπως ο φοίνικας ξαναγεννιέται από τις στάχτες του, όπως ο σπόρος γίνεται δέντρο, έτσι κι εσύ με τον ίδιο τρόπο γίνεσαι μέρος του θαύματος.

Είναι γνωστό ότι τα δέντρα κρύβουν μέσα τους την απεριόριστη σοφία της φύσης. Αρκεί να ανοίξεις την καρδιά σου και να τα παρατηρήσεις. Θα ανακαλύψεις πράγματα αλλά και θα θυμηθείς τα μοτίβα της Ζωής. Παρομοίασε λοιπόν τον εαυτό σου με έναν… σπόρο και πάμε να κάνουμε μια βουτιά στο Άδυτο της Αυτογνωσίας!

Στάδιο 1ο
Γέννηση. Είσαι ένας σπόρος που ξεπροβάλλει και έρχεται στον κόσμο. Ζεις την εμπειρία της ζωής μέσα στο “matrix”, όπως έχεις συνηθίσει τόσα χρόνια “εγκλωβισμένος” σε όλες τις κοινωνικές περιοριστικές πεποιθήσεις. Από σπόρος γίνεσαι… καρπός και κρέμεσαι από μια λεπτή κλωστή μεταξύ της αληθινής Ζωής και του Πνευματικού θανάτου.

Στάδιο 2ο
Ένα συνταρακτικό γεγονός, ή μια σειρά άσχημων βιωμάτων, σε ταρακουνάει ξαφνικά και σε ξυπνάει απ’ τον λήθαργο. Αρχίζεις να θυμάσαι, αρχίζεις να κατανοείς, τα κομμάτια του παζλ ενώνονται σιγά σιγά, συνειδητοποιείς.

Όπως ένας πολύ δυνατός άνεμος προσπαθεί να ξεριζώσει τον καρπό από το δέντρο, έτσι και το Σύμπαν, σου δίνει την ώθηση που χρειάζεσαι, μέσω του πόνου, για να εξελιχθείς.
Ξεκινάει το ταξίδι σου. Αφυπνίζεσαι!

Στάδιο 3ο
Ο ξεριζωμένος καρπός ταξιδεύει παρέα με τον δυνατό άνεμο και βλέπει καινούργια πράγματα, που δεν τα είχε ξαναδεί, που δεν ήξερε καν ότι υπάρχουν. Νέες εικόνες και τοπία υπό το πρίσμα μιας τελείως διαφορετικής οπτικής και αντίληψης. Έτσι κι εσύ, σ’ αυτό το στάδιο, ζεις μια από τις πιο όμορφες και αξέχαστες εμπειρίες της ζωής σου. Ανακαλύπτεις τον κόσμο από την αρχή και είσαι ενθουσιασμένος. Νιώθεις ευφορία και ένα αίσθημα μόνιμης ευτυχίας. Όλες οι αισθήσεις σου είναι σε διέγερση, γίνεσαι αβίαστα η καλύτερη εκδοχή του εαυτού σου και το απολαμβάνεις. Το Φως και η Αγάπη σε εκστασιάζουν. Πετάς στα σύννεφα, όπως ο καρπός που ταξιδεύει με τον άνεμο. Θέλεις να μείνεις εκεί για Πάντα!

Στάδιο 4ο
Ο άνεμος κοπάζει. Ο καρπός προσγειώνεται και χτυπάει με δύναμη στο έδαφος. Κάποια στιγμή έπρεπε να γίνει κι αυτό. Η “Θεία Συγχρονικότητα” επέλεξε αυτήν ως την κατάλληλη. Εμπιστεύσου την.

Προσγειώνεσαι ανώμαλα στο έδαφος. Δεν κρέμεσαι πια από την ασφαλή αγκαλιά του δέντρου, ούτε βρίσκεσαι στα ουράνια. Είσαι στο χώμα και δεν σου αρέσει. Προσπαθείς να επιβιώσεις στην νέα πραγματικότητα αλλά αυτή την φορά νιώθεις απροστάτευτος και καταθλιπτικός. Χτυπημένος και μελανιασμένος από την απότομη πτώση. Έχεις την αίσθηση ότι έπιασες κυριολεκτικά πάτο και ότι δεν θα μπορούσε να γίνει χειρότερο. Κι όμως…

Στάδιο 5ο
Το χώμα αρχίζει και καλύπτει τον πεσμένο και χτυπημένο καρπό. Είναι σκοτεινά και ήσυχα εκεί κάτω. Πού πήγε το Φως; Σ’ αυτό το στάδιο κλείνεσαι στο καβούκι σου. Μένεις μόνος με τον εαυτό σου και αναρωτιέσαι τί έφταιξε. Έρχεσαι αντιμέτωπος με τα πιο σκοτεινά δαιμόνια του Είναι σου. Βρίσκεσαι σε μόνιμη μάχη με τον υπόγειο και Ανώτερο εαυτό σου. Έχεις πλέον την επίγνωση ότι αυτό που περνάς είναι τελικά Θείο Δώρο για σένα. Από αυτή σου την συνειδητοποίηση αντλείς δύναμη ώστε να βγάλεις στην επιφάνεια τα βαθιά κρυμμένα τραύματα της ψυχής σου. Προσπαθείς να τα γιατρέψεις ένα ένα. Επανέρχεται με δειλά βήματα η ελπίδα.

Στάδιο 6ο
Ο καρπός είναι θαμμένος κάτω από το χώμα πολύ καιρό. Ήρθε η ώρα πια να βγάλει ρίζες και να γίνει το δέντρο που πάντα προοριζόταν να γίνει. Έχεις περάσει πολλά Αφυπνισμένε μου Άνθρωπε. Κι όμως κατάφερες να επιβιώσεις και να ωριμάσεις μέσα από τις δυσκολίες. Έχεις τεράστια ψυχικά αποθέματα. Αισθάνεσαι περήφανος. Δυναμώνεις. Είσαι συγκινητικά ευγνώμων για τα σκοτεινά σου στάδια. Κάθε μέρα ανακαλύπτεις πτυχές του χαρακτήρα σου και αρχίζεις να σε αγαπάς. Είσαι συνειδητοποιημένος πια. Ωριμάζεις. Αυτοθεραπεύεσαι.

Θυμάσαι τότε, στο 3ο στάδιο, που ένιωθες σαν μικρό παιδάκι που ανακαλύπτει τον κόσμο; Που πετούσες στα σύννεφα και ήσουν ευτυχισμένος; Και τώρα είσαι. Η διαφορά είναι ότι τώρα είσαι γειωμένος. Έχεις στραφεί προς τα μέσα και έβαλες γερά θεμέλια στην ψυχή σου. Αισθάνεσαι έτοιμος να χτίσεις πάνω σ’ αυτά. Να μεγαλουργήσεις. Ξέρεις που είσαι, ποιος είσαι, τι θέλεις. Έπιασες το νόημα. Έχεις απλώσει τις θεόρατες ρίζες σου (κάτω από το χώμα, μέσα στα σκοτάδια σου) και περιμένεις τα θαύματα και το Φως να ξεπροβάλλουν και πάλι!

Στάδιο 7ο
Ο θαμμένος καρπός με τις βαθιές του ρίζες πάλεψε και βγήκε από το χώμα. Σαν σπόρος αυτήν τη φορά. Έβγαλε άνθη και με τον καιρό εξελίχθηκε σε ένα όμορφο και βαθιά ριζωμένο δέντρο, με πολλούς καρπούς έτοιμους για το δικό τους ταξίδι.

Ξαναγεννήθηκες. Δεν τα παράτησες στην πορεία. Άξιζε ο κόπος. Τα κατάφερες. Ακτινοβολείς Αγάπη, είσαι Φωτεινός. Έτοιμος να προσφέρεις απλόχερα τους καρπούς σου, την γνώση και την σοφία μέσα από τις δικές σου εμπειρίες. Ο σκοπός σου είναι ένας, να αυξήσεις τις δονήσεις σου και να εκπέμπεις στις υψηλότερες συχνότητες. Και κατά έναν μαγικό τρόπο η ενέργεια αυτή θα εξαπλώνεται. Αρκεί να το πιστέψεις.

Όσο και να αντισταθείς δεν μπορείς να πας κόντρα στους νόμους και στον αλγόριθμο του Σύμπαντος.

Όπως ο φοίνικας ξαναγεννιέται από τις στάχτες του,

όπως η κάμπια γίνεται πεταλούδα,

όπως ο σπόρος γίνεται δέντρο, έτσι κι εσύ με τον ίδιο τρόπο γίνεσαι μέρος του θαύματος.

Είσαι το Θαύμα.

Αυτός είναι ο κύκλος της Ζωής και είναι ένας.

Όλοι είμαστε Ένα.

Κλεοπάτρα Παναγιωτίδου

https://enallaktikidrasi.com/

Ψυχολογία

Η μόνη ελπίδα είναι να βγάλουμε την ψυχή μας από το «μπαούλο» – Οκτάβιο Πας 

Σας αρέσει να συναντάτε ανθρώπους που δεν γνωρίζετε;

«Μου αρέσουν οι συναντήσεις με τους ανθρώπους γενικότερα. Δεν μπορώ την τηλεφωνική επαφή π.χ., με απωθεί. Ακόμη προσπαθώ να γράφω με μολύβι. Σκέφτεται αλλιώς ένας άνθρωπος που γράφει με μολύβι. Και οι παλιοί λογιστές που έκαναν λογαριασμούς με το χέρι στο χαρτί είχαν άλλη εντύπωση για την αξία του χρήματος!». (χαμογελάει)

­ Είναι απειλή η τεχνολογία, αυτή η επίθεση της τεχνολογίας;«Τίποτε δεν μπορεί να απειλήσει τον άνθρωπο, την ανθρώπινη ψυχή. Η μόνη απειλή του ανθρώπου είναι ο ίδιος ο άνθρωπος. Αρα η τεχνολογία ως τεχνολογία δεν μπορεί να κάνει κακό. Κακό κάνει γιατί ο ίδιος ο άνθρωπος τη χρησιμοποιεί εναντίον του».

­ Γιατί τη χρησιμοποιεί εναντίον του;

«Προσπαθεί να πετύχει ο άνθρωπος μέσω της τεχνολογίας πράγματα που είναι αδύνατον να πετύχει ως ανθρώπινη οντότητα. Π.χ., να αναπτύξει ταχύτητες που δεν μπορεί να παρακολουθήσει το ανθρώπινο μυαλό. Αυτό οδηγεί τον άνθρωπο σε μια ασάφεια. Οσο πιο μεγάλη ταχύτητα αναπτύσσουμε τόσο χάνουμε την όρασή μας! Δεν βλέπουμε τα “κοντινά”, μόνο τα “μακρινά” διακρίνουμε. Και αυτό μας κάνει να ζούμε με τα “μακρινά” χάνοντας το παρόν, που είναι το ζητούμενο, που είναι η ζωή, που είναι η γέφυρα με το μέλλον. Εν ονόματι του μέλλοντος, να ξέρετε, έγιναν εγκλήματα στη σύγχρονη ιστορία».

­ Οπως;

«Αυτό επεκαλείτο ο σταλινισμός: μια καλύτερη ζωή και θυσίες σήμερα για ένα καλύτερο μέλλον. Μια φοβερή απάτη που οδήγησε εκατομμύρια ψυχές σε πρόωρο θάνατο!».

­ Πώς καλυτερεύει τελικώς η ζωή, αν καλυτερεύει, αν υπάρχει ελπίδα;

«Η πρόοδος έχει να κάνει με το “κάθε ημέρα”. Οταν ζούμε την ποιότητα στην καθημερινή μας ζωή, αυτό προμηνύει ένα καλύτερο αύριο! Γι’ αυτό επιδιώκω τις συναντήσεις με τους ανθρώπους. Αυτό είναι ποιότητα ζωής: η καθημερινή επαφή με τους ανθρώπους».

­ Τι καταστρέφει την ποιότητα της ζωής μας;

«Η αποθέωση του συνόλου, η εφεύρεση της φυλής, του κόμματος! Αν θέλετε, αυτό ήταν το κακό του ναζισμού! Το μεγαλύτερο κακό ­ για να είμαστε ακριβείς ­ γιατί τα κακά του ναζισμού είναι πολλά! Το μεγαλύτερο κακό λοιπόν είναι που έθεσε την ανθρώπινη οντότητα στην υπηρεσία της φυλής, του συνόλου».

­ Μα αυτό δεν ήταν αναγκαίο για να ζήσει ο άνθρωπος ως κοινωνικό ον;

«Δεν είμαι φιλόσοφος για να διατυπώσω μια δομημένη φιλοσοφική απάντηση στο ερώτημα αυτό. Το μόνο όμως που μπορώ να πω ως άνθρωπος που σκέφτομαι είναι ότι η έννοια του κόμματος ή της φυλής είναι μια θρησκευτική έννοια. Εχει να κάνει με την άρνηση της διαφορετικότητας εν ονόματι της ομοιομορφίας. Αλλά η ομοιομορφία δεν είναι παρά ένα τέχνασμα της εξουσίας για να ελέγχει τους ανθρώπους και όχι για να προφυλάσσει την κοινωνία! Οι κοινωνίες είναι πιο ευτυχείς, πιο δημιουργικές, όταν η διαφορετικότητα ανθεί… Αρκεί να μπορούν να χρησιμοποιούν δημιουργικά τη διαφορετικότητα. Πράγμα ομολογουμένως δύσκολο αλλά όχι ανέφικτο. Σήμερα όλα έχουν γίνει “έμμεσα” στις κοινωνίες. Τίποτα πια δεν είναι “άμεσο”. Μιλάμε για έμμεση δημοκρατία, για έμμεση κριτική, για έμμεση τέχνη! Το “άμεσο” σπανίζει».

­ Μα είναι δύσκολο με την πληθυσμιακή έκρηξη να μιλάμε π.χ. για «άμεση» δημοκρατία.

«Δεν θα διαφωνήσω. Αυτό όμως σημαίνει ότι η δημοκρατία θέλει επαναπροσδιορισμό. Γιατί ως έμμεση είναι άδικη και συχνά αβίωτη! Ο εκφυλισμός της δημοκρατίας οφείλεται κυρίως στον έμμεσο χαρακτήρα της!».

­ Ποια είναι τα βασικότερα προβλήματα της δημοκρατίας σήμερα;

«Το ότι η σημαία της ­ που ήταν από την εποχή της Γαλλικής Επανάστασης το τρίπτυχο Ελευθερία – Ισότητα – Αδελφότητα ­ ξεθώριασε. Θέλουν επαναπροσδιορισμό αυτές οι έννοιες. Οι έννοιες των λέξεων θέλουν μπόλιασμα από εποχή σε εποχή. Αν δεν συνεχίσουμε να τις μπολιάζουμε με νέα δεδομένα, κάποια στιγμή αδυνατούν και μαραίνονται».

­ Για σας τι σημαίνει η λέξη «ελευθερία» σήμερα;

«Η ελευθερία σήμερα, εν ονόματι της οποίας γίνονται όλα, από τα καλά ως τα μεγαλύτερα κακά, είναι το πιο παρεξηγημένο πράγμα. Αν θέλετε, οι ανισότητες σήμερα έχουν την πηγή τους στην ανεξέλεγκτη ελευθερία!».

­ Θέλετε να μου δώσετε ένα παράδειγμα;

«Στο Μεξικό έχω ένα γνωστό, πολύ πλούσιο άνθρωπο, που πλούτισε σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα. Αυτός ο άνθρωπος, όταν μιλάς μαζί του, λέει: “Το παν είναι το χρήμα. Το χρήμα είναι ο Θεός. Για τον Θεό λοιπόν μπορώ να κάνω οτιδήποτε. Είμαι ελεύθερος κι εγώ, ένας πρώην προλετάριος, να γίνω πλούσιος”. Πώς; “Πουλώντας όπλα… Απλό!”. Είναι ένα επάγγελμα και αυτό. Η κοινωνία δίνει την ελευθερία αυτή. Αλλο αν αυτή η ελευθερία είναι καταστροφική για τους γύρω. Δόθηκαν ελευθερίες στην εποχή μας και δεν υπήρξαν περιορισμοί. Η ελευθερία που είναι ωφέλιμη έχει πάντα στο πλάι της μια σειρά περιορισμούς».

­ Πάντα οι περιορισμοί γίνονται αντικείμενο εκμετάλλευσης.

«Οπως και η ελευθερία χωρίς περιορισμούς. “Ο φόβος μάς προφυλάσσει” έλεγε ένας σοφός άνθρωπος που είχα γνωρίσει στην Ινδία. Πιστεύω ότι ο φόβος δεν είναι τίποτε άλλο παρά ένα μέτρο! Ο φόβος μάς οδηγεί. Δεν μπορεί να το ξεχνάμε. Η ελευθερία στην εποχή μας έχει την τάση να καταργήσει τον φόβο! Οι μεγαλύτερες εφευρέσεις οδηγήθηκαν από τον φόβο!».

­ Υπάρχει μια μεγάλη εφεύρεση που νιώθετε ότι σήμερα είναι στην υπηρεσία μιας καλύτερης ζωής, ενός καλύτερου μέλλοντος;

«Ναι… Σήμερα επιτακτικά καλούμεθα να εφεύρουμε και πάλι τον “άνθρωπο”»!

­ Τι εννοείτε; Μπορείτε να γίνεται λίγο πιο σαφής;

«Πόσο πιο σαφής»; (χαμογελάει)

­ Τι εννοείτε όταν λέτε «να εφεύρουμε ξανά τον άνθρωπο;»!

«Πρέπει να ξαναπιστέψουμε στην ύπαρξη του μυαλού και της ψυχής μας! Τελευταία κινδυνεύουμε να πιστέψουμε ότι ο άνθρωπος είναι μόνο μυαλό, μόνο λογική! Με έναν πολύ έντεχνο τρόπο κάποιοι σκέπασαν με μια “βαριά κουβέρτα” τα συναισθήματά μας. Αρα δεν βρίσκουμε διέξοδο στο μυστήριο της ύπαρξης, αν και μας βασανίζει».

­ Η ψυχή αυτόν τον ρόλο παίζει;

«Η ψυχή κάνει τον καθένα μας αναντικατάστατο. Η ψυχή μάς κάνει μονάδα… Το μυαλό, η επικράτηση του μυαλού έναντι της ψυχής, μεταμορφώνει τη μονάδα σε ένα μεγάλο μηδενικό, μέρος ενός συνόλου!».

­ Αλήθεια πώς φαντάζεστε το «δωμάτιο της ψυχής»;

«Η ψυχή, πρώτα πρώτα, δεν κατοικεί σε ένα δωμάτιο».

­ Πού κατοικεί η ψυχή;

«Μια έρημος είναι το σπίτι της ψυχής του καθενός μας. Ο καθένας πρέπει να ανακαλύψει την έρημό του. Μόνο έτσι μπορεί να αντέξει το ανεξήγητο της ύπαρξής του. Και το ανεξήγητο πιάνει πολύ περισσότερο χώρο μέσα μας από όσο είναι δυνατόν να εξηγήσουμε! Δυστυχώς η πιο σημαντική γνώση είναι η γνώση ότι το ανεξήγητο της ύπαρξης μας κάνει συγκεκριμένους, μας κάνει ανθρώπινες οντότητες! Επειδή η ψυχή έχει σκεπαστεί από το μυαλό στην εποχή μας, κυριαρχούν ο εθνικισμός και ο θρησκευτικός φανατισμός, που για μένα είναι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Ο άνθρωπος δεν έχει ανάγκη να πιστέψει σε έναν θεό, όταν έχει την ψυχή του σε εγρήγορση! Στον Θεό πιστεύουν όσοι χάνουν την ψυχή τους. Ο Θεός έρχεται να γεφυρώσει τον άνθρωπο που απώλεσε την ψυχή του με το άγνωστο, με το ανεξήγητο της ύπαρξης!».

­ Εσείς πιάσατε ποτέ τον εαυτό σας να χάνει την ψυχή του;

«Ολοι έχουμε τέτοιες εμπειρίες. Μέσα σε μια κοινωνία κατανάλωσης των πάντων δεν μπορεί να ξεφύγει κανείς».

­ Τι είναι αυτό που μας βοηθάει να μη χάσουμε την ψυχή μας;

«Η ποίηση εμένα… Η τέχνη γενικότερα».

­ Ποιος είναι ο λόγος του συγγραφέα σήμερα; Ο νομπελίστας Κεζανμπούρο Οε μού έλεγε «ο συγγραφέας είναι μια γέφυρα…».

«Είναι ο εκπρόσωπος ενός κόσμου άγνωστου, ακατανόητου. Αυτό είναι ο συγγραφέας! Είναι ο άνθρωπος που δικαιώνει την ύπαρξη του λάθους, σε έναν κόσμο που κυνηγάει την τελειότητα. Είναι ο άνθρωπος που τραβάει το λευκό σεντόνι του φαντάσματος και αποδεικνύει ότι το “φάντασμα” είμαστε εμείς οι ίδιοι. Είναι ο άλλος εαυτός μας που πιστεύει στο “αιώνιο” ενώ αιώνιο δεν υπάρχει! Ο συγγραφέας είναι αυτός που απαντάει “ναι” στην ύπαρξη του “κακού”… μόνο που συμπληρώνει ταυτοχρόνως: “Το κακό είναι η αφορμή για να παλέψουμε και να νικήσουμε τον εαυτό μας”!».

­ Εσείς τι λέτε πιο εύκολα στη ζωή σας: το «ναι» ή το «όχι»;

«Το “όχι”. Το διαπιστώσατε νομίζω και εσείς εμπράκτως. Για να σας πω αυτό το “ναι”, για μια συνάντηση, είπα πολλά “όχι” πρώτα!». (χαμογελάει)

­ Γιατί σήμερα οι άνθρωποι λένε τόσο εύκολα «ναι»;

«Η μοναξιά… Φοβούνται τη μοναξιά του “όχι”! Ξέρετε είναι πολύ εύκολο να πέσεις στο ποτάμι και, χωρίς να κάνεις τίποτε, να αφεθείς να παρασυρθείς από το ρεύμα! Είναι πολύ δύσκολο να αντισταθείς. Γι’ αυτό τιμώ τους αντιφρονούντες όπου και αν βρίσκονται. Αυτός που λέει “όχι” είναι ένας αντιφρονών! Σε μια κοινωνία που βολεύεται να συμφωνεί, αυτός που διαφωνεί φωτίζει με διαφορετικότητα την πληκτική ομοιομορφία! Αν θέλετε, αυτός ήταν ο θάνατος του καλλιτέχνη στην εποχή μας!».

­ Ποιος;

«Οι καλλιτέχνες έπαψαν να αντιστέκονται… έπαψαν να είναι τα τρανά “όχι” της εποχής τους. Ετσι και αυτοί έγιναν εμπορεύματα, ξεπουλήθηκαν στο ράφι της κατανάλωσης! Η τέχνη με τα “όχι” της δείχνει σε έναν κόσμο που λέει σε οτιδήποτε “ναι”, ποιο είναι το μέλλον. Δυστυχώς σήμερα και η τέχνη λέει μόνο “ναι” και γι’ αυτό δεν έχει επαφή με το μέλλον».

­ Ναι, αλλά έτσι έχει, όπως υποστηρίζουν μερικοί, επαφή με το μεγάλο κοινό…

«Μα ο ρόλος της τέχνης δεν είναι να έχει επαφή με το μεγάλο κοινό… Η τέχνη είναι φως στο σκοτάδι και όχι σκοτάδι στο φως! Με τα “ναι” της η τέχνη το μόνο που καταφέρνει είναι να κολακεύει το κοινό! Με την κολακεία δεν προχωρούμε… Στεκόμαστε στο ίδιο σημείο, βλεπόμαστε στον καθρέφτη και αυτοθαυμαζόμαστε!».

­ Με τι προχωρούμε;

«Με τη συνεχή κριτική! Η “κολακεία” του κοινού είναι ο θάνατος της τέχνης και η κατάργηση της μοναξιάς του καλλιτέχνη. Για να δεις το μέλλον, πρέπει να μην καθοδηγείσαι από το γούστο του κοινού!».

­ Οταν λέτε γούστο του κοινού τι εννοείτε;

«Κάτι που υπήρξε μια εποχή στις βιτρίνες, περάσαμε απέξω, μας έκλεψε την προσοχή, μπήκαμε μέσα, το πήραμε, πήγαμε σπίτι μας, το φορέσαμε και τώρα κυκλοφορούμε φορώντας το. Το “γούστο του κοινού” είναι η άλλοτε πρωτοπορία που τώρα έγινε το ρούχο και τη φοράνε».

­ Γιατί τα «όχι» οδηγούν τον καλλιτέχνη στη μοναξιά;

«Κάθε “όχι” είναι μια δήλωση διαφορετικότητας! “Οταν είμαστε όντως διαφορετικοί, είμαστε μόνοι” λέω σε κάποιο σημείο στο βιβλίο μου “Ο λαβύρινθος της μοναξιάς”! Και το εννοώ, όχι μόνο για τους Μεξικάνους, αλλά γενικότερα σαν μια διαπίστωση της ζωής. Τα “όχι” μας είναι ό,τι έχουμε να δώσουμε στον κόσμο αυτόν που βρεθήκαμε για μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή».

­ Εχετε καταλάβει ποια είναι η διαφορά ενός καλλιτέχνη, ενός ποιητή από τους υπόλοιπους κοινούς ανθρώπους;

«Δεν υπάρχει διαφορά με τη μορφή την κοινωνική! Απλώς ο καλλιτέχνης δηλώνει τη διαφορετικότητά του. Τολμάει, όπως σας είπα, να ζήσει αρνούμενος. Αυτό το κάνει όχι γιατί πιστεύει ότι έτσι προσφέρει στους γύρω, αλλά γιατί δεν μπορεί να κάνει αλλιώς. Εγώ γράφω για να γίνω αυτό που είμαι και αυτό που δεν είμαι. Και στη μία περίπτωση και στην άλλη όμως ψάχνω τον εαυτό μου».

­ Μετά από τόσα χρόνια ψάξιμο πιστεύετε ότι τον βρήκατε;

(χαμογελάει) «Θα σας φανεί ως λογοπαίγνιο, αλλά είναι μια βαθιά αλήθεια. Ναι, τον βρήκα και διαπίστωσα ότι μου είναι ένας άγνωστος! (χαμογελάει) Αυτό, αν και θα έπρεπε να με λυπεί, με συγκινεί απεριόριστα. Φαντάζεστε να έψαχνα μια ολόκληρη ζωή για να βρω κάποιον που γνώριζα καλά; Επανερχόμενος στην αρχή της συζήτησής μας, θα ήθελα να συμπληρώσω τώρα κάτι ακόμη. Μου αρέσουν οι συναντήσεις με ανθρώπους και μάλιστα αγνώστους. Οταν συναντώ ανθρώπους και μετά από λίγο μου προκύπτουν όπως τους είχα φανταστεί, απογοητεύομαι. Μου αρέσουν οι ανεξιχνίαστοι άνθρωποι, οι άπιαστοι, αυτοί που περιέχουν την έκπληξη. Ξέρετε τι σημαίνει να έχεις κάνει σε μια ζωή χιλιάδες συναντήσεις και μετά από όλες αυτές τις συναντήσεις να συναντάς κάποια ή κάποιον που να διαπιστώνεις ότι αν δεν τον συναντούσες δεν θα είχες γνωρίσει κάτι σημαντικό; Ψάχνουμε ό,τι δεν ξέρουμε. Η γνώση είναι υπέροχη όσο μεταμορφώνεται σε τρένο που σε πάει στο άγνωστο. Είναι πληκτική, αφόρητη αν γίνει κρεβάτι πάνω στο οποίο σε παίρνει ο ύπνος».

­ Πείτε μου το πιο ενδιαφέρον μυαλό που συναντήσατε στη ζωή σας;

«Το μυαλό του μέσου Ινδού»!

­ Η πιο ενδιαφέρουσα ψυχή;

«Του Καμύ. Μια ψυχή που αντιστεκόταν σε έναν κόσμο ­ τον δυτικό ­ όπου κανένας δεν πίστευε ότι βάζει πνευματικά εμπόδια. Ο Καμύ έκανε αντίσταση στη Δύση όπως ο Κούντερα στην Ανατολική Ευρώπη την περίοδο του υπαρκτού σοσιαλισμού»!

­ Πιστεύετε στην αλήθεια;

«Πιστεύω ότι υπάρχει αποκάλυψη που οδηγεί σε ένα νέο μυστήριο. Η αλήθεια για μένα είναι η αποκάλυψη, όχι η γύμνια».

­ Κάτω από τις λέξεις που χρησιμοποιείτε γράφοντας ένα ποίημα ή ένα δοκίμιο υπάρχει μια απέραντη σιωπή ή μια εκκωφαντική κραυγή;

«Αναλόγως ποιος ακούει, ποιος σηκώνει τις λέξεις κάθε φορά! (χαμογελάει) Εγώ πάντως έμαθα από παιδί ότι έχει αξία ο λόγος αυτού που έμαθε να σιωπά. Ο πατέρας μου ήταν δικηγόρος και ένθερμος υποστηρικτής του Εμιλιάνο Ζαπάτα. Για μια εποχή μάλιστα υπήρξε εκπρόσωπός του στις ΗΠΑ. Ο πατέρας μου λοιπόν συχνά μου μιλούσε, μου μιλούσε για τα πάντα. Οταν με έβγαζε βόλτα μου μιλούσε συνέχεια. Ξαφνικά σιωπούσε μπροστά σε κάτι που του τραβούσε πολύ την προσοχή. Εγώ τα έχανα. Ξαφνικά πέφταμε για ώρα σε μια σιωπή βαθιά. Δεν λέγαμε τίποτε μεταξύ μας. Αυτό φάνταζε πιο δυνατό επειδή μιλούσε πολύ πριν. Αν ήταν ένας ολιγομίλητος άνθρωπος και οι σιωπές του θα ήταν αδιάφορες. Αυτός ο άνθρωπος λοιπόν μου είπε από παιδί μια φοβερή φράση… μια μυθική φράση που ως σήμερα με ακολουθεί».

­ Ποια φράση;

«”Για να μπορείς να μιλάς μάθε να σιωπάς”! Στη σιωπή κατοικούν οι λέξεις του ποιητή. Εκεί πλένονται, εκεί αρωματίζονται, εκεί ντύνονται».

­ Υπάρχουν πολλά είδη σιωπής ή η σιωπή είναι μία;

«Οι Κινέζοι λένε: “Υπάρχουν δύο είδη σιωπής: η σιωπή που προηγείται της ομιλίας και η σιωπή που έπεται”. Για να είναι κανείς σιωπηλός, λέω εγώ, πρέπει να σπάει πού και πού τη σιωπή του. “Σιωπαίνουμε μπροστά στο ανεξήγητο, μετά πρέπει να μιλήσουμε γι’ αυτό” έλεγε ο πατέρας μου».

­ Μια μακράς διάρκειας σιωπή είναι ο θάνατος;

«Ο θάνατος δεν έχει ποτέ να κάνει με αυτόν που πεθαίνει. Εχει πάντα να κάνει με τη ζωή. Οσο ζούμε τον σκεφτόμαστε· όταν εμείς πεθάνουμε, η απώλειά μας βασανίζει αυτούς που συνεχίζουν να ζουν».

­ Γιατί ο θάνατος μας φοβίζει τόσο;

«Γιατί κανένας δεν θέλει να σταματήσει το “κρυφτό”. Ο θάνατος είναι το μόνο παιχνίδι που παίζουμε με τον ίδιο απολαυστικό τρόπο ως το τέλος της ζωής μας. Ο θάνατος είναι το μόνο παιχνίδι που μας συγκινεί ως το τέλος της ζωής, το ίδιο όσο μας συγκινούσαν τα παιχνίδια ως παιδιά. Βέβαια είναι ένα δύσκολο παιχνίδι. Πρέπει να ξέρεις πότε να κρυφτείς από τον θάνατο και πότε να του φανερωθείς».

­ Ποιοι είναι οι πιο καλοί παίκτες στο παιχνίδι του θανάτου;

«Αυτοί που λαχταρούν με όλη την ψυχή και το μυαλό τους τη ζωή. Με το άλλο της χέρι η λαχτάρα της ζωής χαϊδεύει πάντα τον θάνατο!».

­ Ποιο είναι το πιο επικίνδυνο πράγμα στην εποχή μας; Από τι κινδυνεύουμε περισσότερο;

«Από την έλλειψη της έννοιας “άνθρωπος”. Ολα τα υπόλοιπα χωρίς τον καταλύτη “άνθρωπος” δεν έχουν καμία αξία, κανένα μέτρο, κανένα σκοπό. Ο σκοπός πιστεύω ότι στην εποχή μας χάθηκε. Δεν ξέρουμε πια και ούτε μας απασχολεί γιατί κάνουμε ό,τι κάνουμε. Εχουμε προγραμματιστεί απλώς να κάνουμε. Καταναλώνουμε χωρίς να ξέρουμε γιατί… Μας ενδιαφέρει, για παράδειγμα, να πάρουμε αυτοκίνητο, έστω και αν δεν έχουμε χρόνο να το οδηγήσουμε ή δεν υπάρχει χώρος να το παρκάρουμε. Εχουμε αυτοκίνητο αλλά δεν πάμε βόλτα. Και όμως το όνειρό μας έγινε να αποκτήσουμε το “μέσο” του ταξιδιού και όχι το ταξίδι. Δεν ξέρω αν με καταλαβαίνετε; Εχουμε γεμάτα ψυγεία αλλά μας φτάνουν μόλις λίγες θερμίδες για να ζήσουμε. Και όμως λυπούμαστε αν δεν έχουμε ένα γεμάτο ψυγείο. Δεν διαβάζουμε, δεν βλέπουμε τηλεόραση, δεν πάμε κινηματογράφο για να δώσουμε απαντήσεις στα ερωτήματά μας τα μεταφυσικά, τα πνευματικά, τα καθημερινά αλλά για να περάσει ο χρόνος. Καταναλώνουμε τη ζωή μας κυνηγώντας να αποκτήσουμε τα μέσα, αλλά όταν τα αποκτήσουμε δεν έχουμε σκοπό. Τελικός σκοπός μας πια είναι η απόκτηση των μέσων! Ο μόνος σκοπός μας· και αυτό είναι επικίνδυνο, πολύ επικίνδυνο».

­ Υπάρχει ελπίδα;

«Το είπα και στην αρχή. Η μόνη ελπίδα μας είναι να βγάλουμε την ψυχή μας από το “μπαούλο”. Μόνο έτσι θα μπει φρένο στο τρεχαλητό του μυαλού μας. Το μυαλό είναι ένα σκυλί που αν δεν το δέσεις από την ψυχή ικανοποιεί τις επιθυμίες του όπως τα ζώα. Αρα οδηγεί τον άνθρωπο με ιλιγγιώδη ταχύτητα στον θαυμαστό κόσμο των ζώων. Με ρωτήσατε αν υπάρχει ελπίδα… Ναι, υπάρχει ελπίδα, αρκεί να πονέσουμε ξανά»!

­ Σας ευχαριστώ.

«Και εγώ».

Για να τον γνωρίσετε καλύτερα τα βιβλία του Οκτάβιο Πας που κυκλοφορούν στα ελληνικά είναι:

* Η διπλή φλόγα. Ερωτας και ερωτισμός (δοκίμιο). Μετάφραση Σάρα Μπενβενίστε, Μαρία Παπαδήμα, εκδόσεις Εξάντας, 1996.

* Ο λαβύρινθος της μοναξιάς (ιστορικό δοκίμιο). Μετάφραση Ντιάνα Μπόμπολου, εκδόσεις Αλεξάνδρεια, 1995.

* Η πέτρα του ήλιου και άλλα ποιήματα. Μετάφραση Τάσος Δενέγρης, εκδόσεις Ικαρος, 1993.

* Η άλλη φωνή. Η ποίηση στο τέλος του αιώνα (δοκίμιο). Μετάφραση Πέγκυ Πάντου, εκδόσεις Αλεξάνδρεια, 1991.

* Καθένας έχει τον Παράδεισο που του αξίζει (δοκίμιο). Μετάφραση Νίκος Πρατσίνης, εκδόσεις Απόπειρα, 1989.

* Ποιήματα. Μετάφραση Μάγια – Μαρία Ρούσσου, εκδόσεις Ηριδανός, 1986.

* Ποιήματα. Μετάφραση Αργύρης Χιόνης, εκδόσεις Σπηλιώτης, 1981.

* Η αναζήτηση της αρχής (δοκίμιο). Μετάφραση Μάγια – Μαρία Ρούσσου, εκδόσεις Ηριδανός, 1983.

* Ο γραμματικός πίθηκος. Μετάφραση Βίκτωρ Ιβάνοβιτς, εκδόσεις Παρατηρητής, 1986.

Ο Οκτάβιο Πας γεννήθηκε στις 31 Μαρτίου 1914, όταν το Μεξικό σπαρασσόταν από την επανάσταση. Η οικογένεια της μητέρας του καταγόταν από την Ανδαλουσία της Ισπανίας αλλά στις φλέβες του κυκλοφορούσε και ινδιανικό αίμα, γεγονός που τον έκανε ιδιαιτέρως υπερήφανο και επηρέασε ολόκληρη τη ζωή και το έργο του.

Ο μεξικανός πατέρας του ήταν δικηγόρος και ένθερμος υποστηρικτής του Εμιλιάνο Ζαπάτα. Για μια εποχή έγινε μάλιστα και αντιπρόσωπός του στις ΗΠΑ, όπου ο Πας πέρασε μέρος της παιδικής του ηλικίας, μια εμπειρία που τον σημάδεψε βαθιά. Η οικογένειά του όμως καταστράφηκε από τον εμφύλιο πόλεμο και ο ποιητής και δοκιμιογράφος μεγάλωσε με στερήσεις.

Ως μαθητής σε καθολικό σχολείο ανακάλυψε ότι ήταν άθεος και ως φοιτητής στο Πανεπιστήμιο της Πόλης του Μεξικού ενδιαφέρθηκε για την άκρα Αριστερά και άρχισε το γράψιμο. Η πρώτη ποιητική συλλογή του «Luna Silvestre» («Ασημένιο Φεγγάρι») δημοσιεύτηκε το 1933, λίγο προτού κλείσει τα 20. Ο τραγικός θάνατος του πατέρα του ένα χρόνο αργότερα τον ενέπνευσε για να γράψει το «Vigilias: fragmentos del diario de un sonador» («Ολονυκτίες: αποσπάσματα από το ημερολόγιο ενός ονειροπόλου»). Το βιβλίο όμως που τον καθιέρωσε ήταν το «Libertad bajo palabra» («Ελευθερία υπό όρους»), το οποίο πρωτοκυκλοφόρησε το 1935 αλλά διάφορες εκδόσεις του με αλλαγές στο περιεχόμενο κυκλοφορούσαν ως το 1957.

Ο Πας ήταν ένας αυθεντικός σοσιαλιστής που νοιαζόταν βαθιά για την τύχη των εργατών και των κοινωνικά αδικημένων, των αποκαλούμενων «τσικάνος» στο Μεξικό. «Και εγώ ο ίδιος αισθάνομαι “τσικάνο” και πιστεύω ότι “τσικάνο” είναι ένας Μεξικανός που έχει φθάσει στα άκρα» έλεγε. Στη Μέριδα, την πρωτεύουσα της επαρχίας Γιουκατάν, όπου εγκαταστάθηκε για κάποιο διάστημα, ίδρυσε ένα σχολείο όπου φοιτούσαν δωρεάν τα παιδιά των εργατών και των αγροτών, των «καμπεσίνος».

Οταν επέστρεψε στην Πόλη του Μεξικού, έκανε τον πρώτο από τους δύο γάμους του, ανέλαβε μια στήλη στην εφημερίδα της Συνομοσπονδίας των Μεξικανών Εργατών και άρχισε να διευθύνει διάφορα περιοδικά στα οποία εξέθετε τις θεωρίες του για την ποίηση και τη σχέση της με την κοινωνία. «Το να καταλάβεις ένα ποίημα σημαίνει, πρώτα από όλα, να το ακούσεις. Οταν διαβάζεις ένα ποίημα, το ακούς με τα μάτια, όταν το ακούς το βλέπεις με τα αφτιά. Το ποίημα πρέπει να προκαλεί τον αναγνώστη, να τον αναγκάζει να ακούσει ­ να ακούσει τον εαυτό του».

Το 1945 ο Πας, ο οποίος μιλούσε ισπανικά, γαλλικά, αγγλικά και πορτογαλικά και λίγα ελληνικά και ρωσικά, μπήκε στο διπλωματικό σώμα και στάλθηκε να υπηρετήσει στο Παρίσι, όπου έκανε παρέα με τον Αντρέ Μπρετόν και τους σουρεαλιστές. Τα διπλωματικά καθήκοντά του τα θεωρούσε απλώς μια άλλη πλευρά της ζωής του, παράλληλη με την ποίηση, και ουδόλως τον εμπόδιζαν να γράφει φιλοσοφικά δοκίμια και λογοτεχνικές κριτικές.

Το 1962 ορίστηκε πρέσβης του Μεξικού στην Ινδία, από όπου έκανε πολλά ταξίδια στην Ιαπωνία. Εξι χρόνια αργότερα ωστόσο αναγκάστηκε να παραιτηθεί, ως διαμαρτυρία κατά της κυβέρνησης της χώρας του που αιματοκύλισε διαμαρτυρόμενους φοιτητές στην Πόλη του Μεξικού, και εγκαταστάθηκε στο Παρίσι.

Οταν επέστρεψε στην πατρίδα του, ίδρυσε ένα λογοτεχνικό περιοδικό και συνέχισε τα ταξίδια του ανά την υφήλιο. Για μια εποχή δίδαξε και στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ. Ελαβε πολλά βραβεία, με κορυφαίο το Νομπέλ Λογοτεχνίας το 1990. Ο λόγος του στην τελετή απονομής είχε τίτλο «Ψάχνοντας το παρόν», φράση που περιγράφει όλη τη ζωή του κατά την οποία αναζητούσε διαρκώς τα βαθύτερα νοήματα της πολιτικής και της ποίησης αλλά κυρίως την αθέατη πλευρά του κόσμου.

_______________________

~ Συνέντευξη στον θανάση Λάλα

Πηγή: tovima

Αντικλείδι , https://antikleidi.com

https://antikleidi.com/

Ψυχολογία


Αν τα πάντα γύρω μας είναι ενέργεια, είμαστε συνυπεύθυνοι τόσο για αυτή που εκπέμπουμε όσο και για αυτή που λαμβάνουμε.

ΜΑΡΙΑ - ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΔΟΥΛΑΜΗ

Αν τα πάντα γύρω μας είναι ενέργεια, είμαστε συνυπεύθυνοι τόσο για αυτή που εκπέμπουμε όσο και για αυτή που λαμβάνουμε. Το ενεργειακό πεδίο γύρω από κάθε τι – έμψυχο και άψυχο – έχει μια αποτύπωση που ονομάζουμε αύρα και διαφέρει σε συχνότητα και πυκνότητα. Εκτείνεται από 30 έως και 90 εκατοστά από το σώμα μας, αν και μπορεί περισσότερο, ανάλογα με τη δύναμή με την οποία εκπέμπει.

Η αύρα μας μπορεί να έχει και διάφορα χρώματα και τόνους, προσδιορίζοντας την υγεία μας από φυσικό μέχρι ψυχολογικό επίπεδο. Θεωρείται ως ένα «κουκούλι προστασίας» για τον άνθρωπο από εξωγενείς επιρροές, μα συνάμα αποτελεί και την «υπογραφή» μας, μιας και είναι τόσο μοναδική όσο και ο κάθε ένας από εμάς. Αυτές οι δονήσεις που εκπέμπουμε είναι που μας συστήνουν στους άλλους πριν καν μιλήσουμε, πριν καν μάθουν οτιδήποτε για μας. Και μερικές φορές ευθύνονται για τα ανεξήγητα που μας συμβαίνουν – την αυξημένη ένταση στην καθημερινότητά μας όταν έχουμε συσσωρευμένο και καταπιεσμένο θυμό, αλλά και τις θετικές εξελίξεις όταν είμαστε πιο πρόσχαροι.

Οι αρνητικές επιρροές με τις οποίες κατακλύζουμε τον οργανισμό μας – και την αύρα μας – λειτουργούν καταλυτικά στο να αποδυναμώνουν αυτές τις δονήσεις που εκπέμπουμε. Έτσι όταν έχουμε πολύ άγχος, ανησυχία, πικρία, ένταση, θυμό, αδυνατίζουμε το εσωτερικό και ενεργειακό μας περιβάλλον και συχνά αυτό μεταφράζεται σε ψυχοσωματικά συμπτώματα. Ουσιαστικά, εισερχόμαστε σε ένα φαύλο κύκλο όπου ο εσωτερικός μας κόσμος αφήνει ευάλωτο το εξωτερικό μας περίβλημα, το οποίο γίνεται πιο επιρρεπής σε εξωγενείς παράγοντες που με τη σειρά τους μας επηρεάζουν συναισθηματικά (και ενεργειακά) και πάει λέγοντας.

Συνοπτικά, αρκεί να κατανοήσουμε πως για να είμαστε υπεύθυνοι για την ευτυχία μας, πρέπει πρώτα να αποδεχτούμε ότι το νόημα της εξαρτάται από εμάς τους ίδιους.

Εμείς αποφασίζουμε τα συναισθήματα που θα νιώσουμε, που θα βιώσουμε στο μέγιστο, που θα επιτρέψουμε να μας καταλύσουν την ενέργεια. Και καλύτερο θα είναι να είναι ευχάριστα αυτά.

Όπως την αγάπη. Γιατί όταν αγαπιέσαι πολύ παίρνεις δύναμη, ενώ όταν αγαπάς πολύ αποκτάς θάρρος. Και γεμίζει το ενεργειακό σου πεδίο με αισιοδοξία και χρώμα.

Και αυτό φαίνεται.

Γιατί εκπέμπεις χαρά.

Χωρίς καν να μιλήσεις.

https://enallaktikidrasi.com/

 

Ψυχολογία

Γιατί ορισμένοι άνθρωποι επιλέγουν να είναι ενημερωμένοι ενώ άλλοι αγνοούν τις πληροφορίες γύρω τους;

Ζούμε στην εποχή της πληροφόρησης, με τις ροές κάθε λογής πληροφοριών να μας «βρίσκουν» από μικρές και μεγαλύτερες οθόνες. Κι ενώ ως διαδικασία η πληροφόρηση είναι σημαντικά πιο εύκολη από τα προηγούμενα χρόνια, ακόμα ορισμένοι άνθρωποι επιλέγουν να μην είναι ενημερωμένοι. Οι ερευνητές από το University College London θέλησαν να μάθουν γιατί.

Ως άνθρωποι λοιπόν, τείνουμε είτε να επιλέγουμε αν θα είμαστε απόλυτα ενημερωμένοι ή αν θα αποφύγουμε πληροφορίες αναφορικά με την υγεία, τα οικονομικά ή και τα προσωπικά μας γνωρίσματα.

Από αδαείς σε.. τρία βήματα ενημερωμένοι
Αυτή η διάκριση σχετίζεται με τρεις διαφορετικούς παράγοντες, σύμφωνα με ερευνητές του University College London:

Πώς πιστεύουμε ότι θα μας κάνει να αισθανθούμε.
Πόσο χρήσιμο είναι.
Αν σχετίζεται με πράγματα που σκεφτόμαστε συχνά.
Οι περισσότεροι άνθρωποι εμπίπτουν σε έναν από τους τρεις «τύπους αναζήτησης πληροφοριών»: εκείνους που εξετάζουν κυρίως τον αντίκτυπο των πληροφοριών στα συναισθήματά τους όταν αποφασίζουν εάν θα ενημερωθούν, εκείνους που εξετάζουν κυρίως πόσο χρήσιμες θα είναι οι πληροφορίες για τη λήψη αποφάσεων και εκείνοι που αναζητούν κυρίως πληροφορίες για θέματα που σκέφτονται συχνά, σύμφωνα με τα ευρήματα της μελέτης, που δημοσιεύθηκαν στο Nature Communications.

Οι ερευνητές πραγματοποίησαν πέντε πειράματα με 543 συμμετέχοντες στην έρευνα, για να μετρήσουν ποιοι παράγοντες επηρεάζουν περισσότερο την αναζήτηση πληροφοριών.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι άνθρωποι επιλέγουν να αναζητήσουν πληροφορίες με βάση αυτούς τους τρεις παράγοντες: την αναμενόμενη χρησιμότητα, τον συναισθηματικό αντίκτυπο και το κατά πόσον ήταν σχετικές με πράγματα που σκέφτονταν συχνά.

Αυτό το μοντέλο τριών παραγόντων εξηγούσε καλύτερα τις αποφάσεις αναζήτησης ή αποφυγής πληροφοριών σε σύγκριση με μια σειρά από άλλα εναλλακτικά μοντέλα που δοκιμάστηκαν.https://www.vita.gr/

Ψυχολογία

Επειδή επιλέγεις να ακολουθήσεις έναν δρόμο για λίγο καιρό, δεν σημαίνει ότι δεν μπορείς ποτέ να ακολουθήσεις κάτι άλλο.

Η πρόοδος δεν σημαίνει το ίδιο πράγμα για όλους. Όλοι έχουμε τους δικούς μας τρόπους για να επουλώνουμε τις πληγές μας και όλοι μας κουβαλάμε τον πόνο και τις αναμνήσεις μας με διαφορετικό τρόπο.

Αυτό που λειτουργεί για έναν άνθρωπο μπορεί να είναι εφιάλτης για κάποιον άλλο. Αν δεν είστε εσείς αυτός που θεραπεύει, δεν έχετε δικαίωμα να αποφασίσετε πώς θα γίνει η θεραπεία. Χρειάζεται να προχωρήσετε μπροστά με τον ρυθμό που σας φαίνεται σωστός και με τους τρόπους που σας απομακρύνουν από την καταστροφή σας, αντί να σας παρασύρουν ακόμη περισσότερο.

Ορισμένες φορές, το να προχωρήσουμε μπροστά σημαίνει ότι πρέπει να αφήσουμε οριστικά τα πράγματα που μας βαραίνουν. Πρέπει να αφήσουμε πίσω μας αυτούς που μας πλήγωσαν και τα οδυνηρά λόγια που μας μοίρασαν. Χρειάζεται να αφήσουμε πίσω μας τις ευκαιρίες που δεν πήγαν όπως θέλαμε. Χρειάζεται να αφήσουμε πίσω μας τους ανθρώπους που νομίζαμε ότι θα έπρεπε να έχουμε γίνει μέχρι τώρα, ώστε να μπορέσουμε να κάνουμε χώρο για αυτό που είμαστε τώρα αντ’ αυτού.

Αν σας πονά, τότε γιατί προσπαθείτε τόσο πολύ να το κρατήσετε μαζί σας; Σας υπόσχομαι ότι δεν σας αξίζει να πληγωθείτε, ακόμη και αν κάποιος άλλος προσπάθησε να σας πείσει για το αντίθετο. Δεν σας άξιζε η κακοποίηση και ο πόνος που σας προκάλεσαν, γι’ αυτό σταματήστε να προσπαθείτε να πείσετε τον εαυτό σας ότι σας αξίζει. Δεν χρειάζεται να κουβαλάτε αυτόν τον πόνο ως τιμωρία. Αξίζετε να προχωρήσετε μπροστά χωρίς αυτόν.

Ορισμένες στιγμές και αναμνήσεις από τη ζωή μας είναι τόσο βαριές. Δεν πειράζει να τις αφήσετε κάτω. Το να προχωράς μπροστά δεν χρειάζεται να σημαίνει ότι πρέπει να αφήνεις τα πάντα πίσω σου. Μερικές φορές, χρειαζόμαστε απλώς ένα σύντομο διάλειμμα. Χρειάζεται να ξεκουραστούμε.

Κάποιες αναμνήσεις είναι βαριές επειδή είναι τόσο γεμάτες από καλές στιγμές που ξεχειλίζουν με στιγμές που θέλουμε να μπορούμε να αναπολούμε και να τιμούμε για πάντα. Ακόμα και τα καλά πράγματα μπορεί να τα αισθανόμαστε βαριά. Μερικές φορές, η ανάμνηση των καλών πραγμάτων μπορεί να πονά εξίσου άσχημα με το να θυμόμαστε όλα αυτά που μας πλήγωσαν.

Δεν πειράζει να αφήσουμε για λίγο πίσω και τις καλές αναμνήσεις. Δεν πειράζει να δώσετε στο νου και στην καρδιά σας ένα διάλειμμα. Δεν πειράζει αν κάποιες μέρες θέλετε απλώς να αναπνεύσετε. Σας αξίζει να ξεκουραστείτε. Αξίζετε να επαναφορτιστείτε. Αξίζετε να αφήσετε τον εαυτό σας να απομακρυνθεί από ό,τι χρειάζεται να απομακρυνθεί για όσο χρονικό διάστημα χρειάζεται.

Μερικές από τις καλύτερες συμβουλές που έχω λάβει ποτέ ήταν ότι «επειδή επιλέγεις να ακολουθήσεις έναν δρόμο για λίγο καιρό, δεν σημαίνει ότι δεν μπορείς ποτέ να ακολουθήσεις κάτι άλλο». Ένα μονοπάτι είναι απλώς ένα σκαλοπάτι, όχι ο τελικός σας προορισμός.

Η ζωή μας είναι ένα ταξίδι. Η θεραπεία μας είναι ένα ταξίδι. Αυτό που επιλέγουμε να αφήσουμε πίσω και να απελευθερωθούμε από αυτό σήμερα μπορεί να κάνει χώρο για κάτι μαγικό που θα μπει στη ζωή μας αύριο. Ποτέ μην αισθάνεστε ότι το να κάνετε ένα διάλειμμα σας καθιστά αποτυχημένους. Η ξεκούραση δεν είναι και δεν θα είναι ποτέ συνώνυμο της αποτυχίας. Όσο κι αν προσπαθήσει ποτέ κάποιος να σας πείσει για το αντίθετο.

Αν κάτι σας βαραίνει, σας κάνει να αισθάνεστε αβεβαιότητα ή απλώς σας θυμίζει μια εποχή που δεν θέλετε να σκέφτεστε αυτή τη στιγμή, αφήστε το κάτω και απομακρυνθείτε. Αναπνεύστε. Επαναξιολογήστε. Και κυρίως, ξεκουραστείτε. Αυτό που χρειάζεστε θα είναι πάντα εκεί όταν θα είστε έτοιμοι.

Becky Curl https://enallaktikidrasi.com/

Ψυχολογία

Δε φαντάζεσαι τι καλό μπορεί να σου κάνει η ζήλια, όταν..
Μανώλης Ισχάκης

Δε φαντάζεσαι τι καλό μπορεί να σου κάνει η ζήλια, όταν..
“Η Εικόνα ενδέχεται να υπόκειται σε πνευματικά δικαιώματα”

Η ζήλια είναι ένα τοξικό συναίσθημα, το οποίο δυστυχώς κυριαρχεί στη ζωή μας. Θα το συναντήσεις σε πολλές μορφές. Θα το βρεις να υπάρχει μέσα σε μια ερωτική σχέση, σε συνεργασίες, φιλίες ακόμα και μέσα στην οικογένεια.. Παντού!

Με οποιαδήποτε μορφή κι αν εμφανίζεται, η ζήλια είναι ένα συναίσθημα που είναι δύσκολο να το διαχειριστεί αυτός που το βιώνει.

Αφήνει μια αίσθηση ασφυξίας και θυμού.

Το αρνητικό αυτό συναίσθημα μπορεί να σε γεμίσει χωρίς λόγο με ανασφάλεια. Πριν πέσεις σε αυτή τη παγίδα, είναι καλό να πάρεις λίγο χρόνο, και να αναλογιστείς αν αυτό το συναίσθημα προέρχεται από δικές σου λανθασμένες υποθέσεις και αντιλήψεις, που έχεις στο μυαλό σου σχετικά με τις προθέσεις των άλλων ανθρώπων.

Από που όμως προέρχεται η ζήλια;
Η ζήλια προέρχεται από ανεκπλήρωτες παιδικές ανάγκες.

Ορίζεται ως ένα πανίσχυρο αρνητικό συναίσθημα, απόλυτα τοξικό, το οποίο έχει ως πηγή την ανασφάλεια, τον φόβο, την ανησυχία και το άγχος για μια ενδεχόμενη απώλεια, κάποιου ανθρώπου ή αντικείμενου μεγάλης προσωπικής αξίας. Σου ακούγεται οικείο;

Κάποιοι άνθρωποι, είναι πιο επιρρεπείς στο να υποθέσουν το χειρότερο, και βγάζουν πολύ γρήγορα και εύκολα συμπεράσματα. Κάποιοι άλλοι όχι. Αντιθέτως.. Δεν φαίνεται να επηρεάζονται καθόλου.

Η απάντηση σε αυτό, ίσως βρίσκεται στα παιδικά μας χρόνια και στην σχέση μας με τους γονείς μας, η γενικότερα στα οικεία μας πρόσωπα.

Υπάρχει μία θεωρία. Η θεωρία της προσκόλλησης, η οποία μας εξηγεί πώς η ποιότητα των παιδικών μας χρόνων, επηρεάζει πάρα πολύ τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούμε στις σχέσεις που δημιουργούμε, ως ενήλικες.

Εάν για παράδειγμα, η ανάγκη μας για αγάπη δεν καλύπτεται, ενώ στην παιδική μας ηλικία είχαμε πάντα αγάπη από τους ανθρώπους του περιβάλλοντος μας, αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να γεμίζουμε και να παγιδευόμαστε σε ένα αίσθημα ανασφάλειας και ζήλιας, για εκείνους τους ανθρώπους, τους οποίους βλέπουμε να συνεχίζουν να δημιουργούν σχέσεις αγάπης.

Αυτό το αίσθημα της ανασφάλειας, οδηγεί στην κτητικότητα και τον φόβο ότι δεν είμαστε αρκετά καλοί. Είναι αυτή η παραπλανητική προσδοκία, για τους άλλους ανθρώπους που σχηματίζεται στην παιδική μας ηλικία, και που οδηγεί στο αίσθημα της ζήλιας.

Ο φόβος του να χάσεις κάποιον ή την αγάπη του, οδηγεί σε επιθετικότητα προς τον άλλον, και κάποιες φορές μια εχθρική αντιμετώπιση. Και τις περισσότερες φορές αυτό είναι απλά μια λανθασμένη πίστη ή αντίληψη.

Είναι όμως η ζήλια πραγματικά τόσο κακή;

Μην ζεις τους φόβους σου!
Ζήσε τα όνειρά σου!

Είναι τόσο παλιά όσο και η δημιουργία του κόσμου. Ο Σαίξπηρ, την ονόμασε ως το «τέρας με το πράσινο μάτι». Με αυτό τον τρόπο ήθελε να παρουσιάσει έναν άνθρωπο, ο οποίος δεν αντιλαμβάνεται ορθά μια κατάσταση.

Έναν άνθρωπο, ο οποίος θυμώνει συχνά και έχει μια καταστροφική συμπεριφορά, τόσο για τον εαυτό του όσο και για τους ανθρώπους γύρω του.

Όμως συμβαίνει πάντα αυτό;

Κάποιες φορές, όταν βρίσκεσαι από την άλλη πλευρά του νήματος της ζήλιας, και είσαι ο άνθρωπος τον οποίο τον ζηλεύουν, μπορεί η ζήλια του άλλου να σε κολακεύσει. Ή να σε κάνει να νιώσεις μια πληρότητα και ευγνωμοσύνη, να σκεφτείς ότι αυτό που κάνεις ή έχεις, είναι αυτό που πολλοί θα το ήθελαν και το προσδοκούν αλλά εσύ.. το έχεις. Για παράδειγμα μπορεί κάποιος να ζηλεύει την όμορφη σχέση που έχεις, την δουλειά που έχεις, το σπίτι που έχεις κλπ.

Η ζήλια ίσως να μην μπορεί να αποφευχθεί. Όμως μπορείς να μάθεις να την διαχειρίζεσαι, και να την εκδηλώνεις σωστά. Έτσι, αν η ζήλια είναι ένα αναπόφευκτο συναίσθημα, τότε το κλειδί για να έχεις υπέροχες και αρμονικές σχέσεις με τους γύρω σου, είναι να μπορείς να την θέσεις υπό έλεγχο.

Πώς μπορούμε να περιορίσουμε αποτελεσματικά κάθε επιζήμια συμπεριφορά και αντίδραση ζήλιας;

Το κλειδί, βρίσκεται στον τρόπο που χτίζουμε και δουλεύουμε πάνω στις σχέσεις μας, με τους ανθρώπους, αλλά και με τον εαυτό μας. Χρειάζεται να δουλέψουμε πάνω στην κατανόηση και την αντιμετώπιση των ανασφαλειών μας.

Ακόμα κι αν δεν τις εξαλείψουμε εντελώς, είναι σημαντικό να εργαστούμε με στόχο την διαχείριση των αρνητικών συναισθημάτων, που περιβάλλουν τη ζήλια όπως ο φόβος, η χαμηλή αυτοεκτίμηση και το άγχος.

Αν αντιμετωπίσεις αυτά τα συναισθήματα θα μπορέσεις να διαχειριστείς καλύτερα την ζήλια.

H Νο #1 φόρμουλα για να αλλάξεις και να μεταμορφώσεις την ζωή σου nlp μανωλης ισχακης holisti result coaching
Ανακάλυψε το κλειδί του μυαλού σου
Rethinks! Η Γλώσσα του Ασυνείδητου Νου!

Αποτελεσματικές στρατηγικές για την αντιμετώπιση της ζήλιας
#1
Μίλα

Εάν αισθάνεσαι θυμό, ανασφάλεια και ζήλια, ο καλύτερος τρόπος είναι να το εκφράσεις. Αν το κρατήσεις μέσα σου, θα το αναγκάσεις να γιγαντωθεί και τελικά να εκδηλωθεί με τοξικό τρόπο.

#2
Διαχειρίσου το άγχος σου

Το άγχος, μπορεί να είναι ένας από τους μεγαλύτερους παράγοντες, της δημιουργίας του συναισθήματος της ζήλιας, οπότε βεβαιώσου ότι διαθέτεις στρατηγικές διαχείρισης άγχους.

Η άσκηση, ο διαλογισμός, η σωστή διατροφή και οτιδήποτε υποστηρίζει την ψυχική και σωματική σου υγεία και ευεξία, θα σε βοηθήσει σε όλες τις μορφές αρνητικών συναισθημάτων.

#3
Ζήτησε κατανόηση

Μίλησε με τον άλλον άνθρωπο, και ζήτησε του, την κατανόηση του. Να είσαι ειλικρινής σχετικά με την κατάσταση, και αποδέξου αυτό που έχει να σου πει ο άλλος. Αν έχει κατανόηση, θα κάνει ότι μπορεί για να σε κάνει να αισθανθείς καλύτερα και περισσότερο ασφαλής.

Αποδέξου την απάντησή του και μην εστιάζεις στο θέμα. Καλλιέργησε ένα ανοιχτό τύπου επικοινωνίας, που θα ενθαρρύνει την συζήτηση και την εμπιστοσύνη μεταξύ σας.

#4
Αναρωτήσου “Είναι αυτή η σχέση πραγματικά για μένα;”

Αν έχεις την ανάγκη, να σε καθησυχάζει ο άλλος συνέχεια, τότε ίσως είναι ένα καμπανάκι, ότι αυτή δεν είναι μια υγιής σχέση για κανέναν από τους δυο σας.

Μερικές φορές, υπάρχουν λόγοι που θα αισθανθείς ζήλια και αν έχεις δοκιμάσει να τους ξεπεράσεις, αλλά εξακολουθείς να αντιμετωπίζεις αρνητικά συναισθήματα, τότε ίσως υπάρχει ένας βαθύτερος λόγος.

Δώσε σημασία στο ένστικτό σου, αλλά βεβαιώσου πρώτα ότι οι σκέψεις σου είναι καθαρές και δεν είναι σκέψεις κάτω από το πρίσμα του φόβου, του άγχους και της ανασφάλειας.

Ανασφάλεια – η ρίζα της ζήλιας
Εάν η ζήλια, είναι απλά εκδήλωση ανασφάλειας, και καταφέρεις τον εαυτό σου να αισθάνεται περισσότερο ασφαλής, τότε αυτός είναι ο #1 τρόπος για την καταπολέμησή της.

#4
Μην συγκρίνεις τον εαυτό σου με τους άλλους.

Πολλές φορές, όταν αρχίζεις να συγκρίνεις τον εαυτό σου με τους άλλους, ανθρώπους, με τους οποίους έχεις μία “αντιπαλότητα”, χάνεις την αυτοεκτίμησή σου. Τις περισσότερες φορές μάλιστα είναι μια δική σου, “αντιπαλότητα”. Χρειάζεται να συνειδητοποιήσεις ότι οι αρνητικές σου αντιλήψεις είναι σε μεγάλο βαθμό αναληθείς.

Ποιες είναι αρνητικές σκέψεις σου;

Χρειάζεται να ξέρεις πάντα, ποια είναι τα αρνητικά πρότυπα των σκέψεων σου. Όταν θα έρχονται λοιπόν στην επιφάνεια, αναρωτήσου γιατί συμβαίνει αυτό, και προσπάθησε να τις αντικαταστήσεις με θετικές σκέψεις.

Να θυμάσαι ότι αξίζεις να έχεις αγάπη στη ζωή σου.

Η αγάπη για τον εαυτό σου, και η γνώση ότι αξίζεις αγάπη, θα αλλάξει σιγά σιγά το τρόπο που σκέφτεσαι, και θα σε οδηγήσει στην συναισθηματική σου σταθερότητα και ηρεμία.

Μην απογοητεύεσαι λοιπόν με τον εαυτό σου, επειδή έχεις αυτό το αρνητικό συναίσθημα της ζήλιας.

Συμβαίνει σε όλους. Μάθε από αυτήν.

Να θυμάσαι, να εστιάζεις στον εαυτό σου, και στην αξία σου και θα δημιουργήσεις μια νοοτροπία που θα μειώσει την ζήλια μέσα σου, και θα σε βοηθήσει να δημιουργήσεις υπέροχες και αρμονικές σχέσεις.

Πάρε τον έλεγχο των σκέψεων σου ~ Πάρε τον έλεγχο της ζωής σου.

Νιώσε ~ Σκέψου ~ Δράσε

Να θυμάσαι πως είσαι μοναδικός! Είσαι υπέροχος!

 

Πώς η απόρριψη μπορεί να γίνει λιγότερο επώδυνη

Πώς το δύσκολο, μπορεί να γίνει πιο εύκολα;

Ό,τι ελέγχει το μυαλό σου, ελέγχει τη ζωή σου

Επιτυχία σημαίνει μετρήσιμα αποτελέσματα. Ξεκίνα σήμερα Δωρεάν. Η γνώση είναι δύναμη!

© 2017 Forwoman.gr
facebook_page_plugin
Τα cookies βοηθάνε στην καλύτερη εμπειρία σας στην περιήγηση της ιστοσελίδας μας, συνεχίζοντας συμφωνείτε με τη χρήση τους.