Οκτωβρίου 22, 2021

Ψυχολογία

Ο φόβος σηματοδοτεί ότι υπάρχει κίνδυνος και είναι ένα καθολικό συναίσθημα που βιώνεται σε όλο τον κόσμο
Πώς να γίνουμε καλύτεροι στο να αντιμετωπίζουμε τους φόβους μας

Ως παιδιά, η αντιμετώπιση των φόβων μας είναι συχνά μια ιεροτελεστία «περάσματος». Μάθαμε ότι δεν υπήρχαν τέρατα κάτω από το κρεβάτι ή κάποιος κλέφτης στο υπόγειο. Καθώς μεγαλώνουμε, η αντιμετώπιση των φόβων μας μπορεί να γίνει πιο περίπλοκη. Αλλά δεν χρειάζεται πάντα να ξεπερνάτε τους φόβους σας – προφανώς δεν θα θέλαμε να χάσουμε τον φόβο μας για ένα αυτοκίνητο που τρέχει με υπερβολική ταχύτητα ή άλλους πραγματικούς κινδύνους.

Ο φόβος είναι ένα βασικό ανθρώπινο συναίσθημα που έχει σχεδιαστεί για να μας παρακινεί να αποφεύγουμε τον κίνδυνο, εξηγεί ο Seth Gillihan, κλινικός ψυχολόγος μιλώντας στο everydayhealth. Συμβαίνει μια φυσιολογική διέγερση – αυτό που ονομάζεται αντίδραση μάχης ή φυγής – που μας ενεργοποιεί να απομακρυνθούμε από την απειλή.

Οι φυσιολογικές αλλαγές που προκαλεί ο φόβος περιλαμβάνουν γρήγορο καρδιακό παλμό, ανακατεύθυνση της ροής του αίματος από την περιφέρεια προς το έντερο και ένταση των μυών, σύμφωνα με τον ορισμό του φόβου από την Αμερικανική Ψυχολογική Εταιρεία (APA).

«Ο φόβος σηματοδοτεί ότι υπάρχει κίνδυνος και είναι ένα καθολικό συναίσθημα που βιώνεται σε όλο τον κόσμο», λέει ο Robin Stern, αναπληρωτής διευθυντής του Κέντρου Συναισθηματικής Νοημοσύνης του Yale στο New Haven των ΗΠΑ. Ο φόβος σχετίζεται αλλά δεν είναι συνώνυμο της φοβίας ή του άγχους.

Το άγχος είναι η άγνοια του τι πρόκειται να συμβεί που πυροδοτεί τη συναισθηματική αντίδραση. Οι φοβίες είναι επίσης διαφορετικές, καθώς γενικά δεν βασίζονται σε έναν παρόντα κίνδυνο. Η APA ορίζει τις φοβίες ως επίμονους και παράλογους φόβους για μια συγκεκριμένη κατάσταση, αντικείμενο ή δραστηριότητα, όπως τα ύψη ή το αίμα.

Οι επιστήμονες συμφωνούν ότι τόσο η γενετική όσο και οι περιβαλλοντικοί παράγοντες, όπως οι μαθημένες συνήθειες και εμπειρίες, παίζουν ρόλο στο γιατί αναπτύσσουμε συγκεκριμένους φόβους και φοβίες, σύμφωνα με την APA.

Μια μετα-ανάλυση που δημοσιεύθηκε στο Journal of Anxiety Disorders αξιολόγησε 10 μελέτες σχετικά με τις φοβίες και βρήκε στοιχεία για «μέτριου επιπέδου κληρονομικότητα», που σημαίνει ότι υπάρχει κάποιος βαθμός γενετικής ομοιότητας μεταξύ συγγενών που μοιράζονται μια φοβία. Αλλά η σχέση μεταξύ γονιδίων και περιβάλλοντος είναι περίπλοκη. Οι φοβίες μπορούν συχνά να εντοπιστούν και σε ένα συγκεκριμένο περιστατικό – ένα δάγκωμα σκύλου που οδηγεί σε φόβο για τα σκυλιά, για παράδειγμα.

https://enallaktikidrasi.com/

Ψυχολογία

Έχετε ποτέ προσπαθήσει να διορθώσετε μια έντονη έλλειψη ενέργειας με περισσότερο ύπνο – αλλά τελικά ανακαλύψατε ότι και πάλι νιώθετε εξουθενωμένοι; Αν έχετε παρατηρήσει κάτι τέτοιο, υπάρχει κάτι που χρειάζεται να γνωρίζετε: Ο ύπνος και η ξεκούραση δεν είναι το ίδιο πράγμα, παρόλο που πολλοί από εμάς συγχέουμε λανθασμένα αυτά τα δύο.

Συνηθίζουμε να πιστεύουμε ότι επειδή κοιμηθήκαμε πολύ, έχουμε ξεκουραστεί, αλλά στην πραγματικότητα μας λείπουν όλα τα άλλα είδη ξεκούρασης που χρειαζόμαστε απεγνωσμένα. Το αποτέλεσμα είναι μια κοινωνία παραγωγικών αλλά χρόνια εξουθενωμένων ατόμων.

Υποφέρουμε από έλλειψη ξεκούρασης επειδή δεν κατανοούμε την πραγματική της δύναμη. Ξεκούραση σημαίνει ίση αποκατάσταση σε 7 βασικές πλευρές της ζωής μας.


Ο πρώτος τύπος ξεκούρασης που χρειαζόμαστε είναι ο σωματικός, που μπορεί να είναι παθητικός ή ενεργητικός. Η παθητική σωματική ξεκούραση περιλαμβάνει τον ύπνο και τη λεγόμενη σιέστα, ενώ η ενεργητική σημαίνει δραστηριότητες ανάπαυσης όπως γιόγκα, διατάσεις, μασάζ, τα οποία βοηθούν στη βελτίωση της κυκλοφορίας του αίματος και στην ευλυγισία.

Ο δεύτερος τύπος είναι η διανοητική ξεκούραση. Γνωρίζετε εκείνον τον συνάδελφο που ξεκινά τη μέρα του με μια μεγάλη κούπα καφέ; Είναι συχνά ευερέθιστος και ξεχασιάρης και δυσκολεύεται να συγκεντρωθεί στην εργασία του. Όταν το βράδυ ξαπλώνει να κοιμηθεί, συχνά δυσκολεύεται να μη σκέφτεται τη μέρα του και τις συζητήσεις που έγιναν. Και παρά το γεγονός ότι κοιμάται από 7 μέχρι και 8 ώρες, ξυπνά νιώθοντας σα να μην ξάπλωσε ποτέ. Του λείπει η διανοητική ανάπαυλα.

Τα καλά νέα είναι ότι δεν χρειάζεται να αφήσετε την εργασία σας ή να πάτε διακοπές για να το διορθώσετε. Τα σύντομα διαλείμματα μέσα στην ημέρα ανά δύο περίπου ώρες είναι μια καλή λύση. Αυτά τα διαλείμματα μας υπενθυμίζουν να επιβραδύνουμε λίγο. Μπορείτε επίσης τα βράδια πριν κοιμηθείτε, να διαβάζετε ένα καλό βιβλίο ή να βλέπετε μια καλή σειρά/ ταινία, ώστε να ξεχνάτε τα βάρη της ημέρας.

Ο τρίτος τύπος ξεκούρασης που χρειαζόμαστε είναι ο αισθητηριακός. Έντονα φώτα, οθόνες υπολογιστών, θόρυβος και πολλές συζητήσεις – είτε είναι στο γραφείο είτε μέσω τηλεργασίας – υπερφορτώνουν τις αισθήσεις μας. Αυτό μπορεί να ελεγχθεί κάνοντας κάτι απλό, όπως το να κλείνουμε τα μάτια μας για ένα λεπτό κάποιες φορές μέσα στη μέρα ή να απομακρυνόμαστε από οτιδήποτε έχει οθόνη στο τέλος της ημέρας. Οι σχεδιασμένες στιγμές αισθητηριακής στέρησης μπορούν να ξεκινήσουν να αντιστρέφουν την βλάβη που δημιουργείται από έναν κόσμο πλημμυρισμένο από συναισθήματα.

Ο τέταρτος τύπος ξεκούρασης είναι ο δημιουργικός. Είναι εξαιρετικά σημαντικός για όσους πρέπει στην καθημερινότητά τους να επιλύουν προβλήματα ή να έχουν συνεχώς νέες ιδέες. Η δημιουργική ξεκούραση αναζωογονεί και ξαναγεμίζει τις μπαταρίες μας.

Η επαφή με την ομορφιά της φύσης, η επίσκεψη σε ένα νέο μέρος προσφέρουν αυτή τη μορφή ανάπαυλας. Η απόλαυση της τέχνης επίσης μπορεί να μας ξεκουράσει. Επίσης, χρησιμοποιήστε αυτά τα μέσα και στην καθημερινή σας εργασία, δεν χρειάζεται να κοιτάτε έναν λευκό τοίχο στο γραφείο ή στο κατάστημά σας, ζωγραφίστε τον, κρεμάστε έργα τέχνης και φωτογραφίες από ταξίδια σας.

Τώρα ας μιλήσουμε για ένα άλλο παράδειγμα – για τον φίλο που όλοι θεωρούν ότι είναι ο καλύτερος άνθρωπος που έχουν ποτέ γνωρίσει. Σε αυτόν όλοι μπορούν να βασιστούν, αυτός θα καλέσετε αν θέλετε μια χάρη επειδή ακόμα κι αν δεν θέλουν να το κάνουν, γνωρίζετε ότι θα σας απαντήσουν με ένα διστακτικό «ναι» παρά με ένα σίγουρο «όχι». Αλλά όταν αυτό το άτομο μένει μόνο του, νιώθει ότι δεν τον εκτιμούν και ότι οι άλλοι το εκμεταλλεύονται.

Αυτός ο φίλος σου χρειάζεται συναισθηματική ξεκούραση, χρόνο και χώρο δηλαδή να εκφράσει τα συναισθήματά του ελεύθερα και να σταματήσει να ευχαριστεί συνεχώς τους άλλους. Η συναισθηματική ξεκούραση επίσης προϋποθέτει το θάρρος της αυθεντικότητας. Ένας συναισθηματικά ξεκούραστος άνθρωπος μπορεί να απαντήσει στην ερώτηση «Πώς είσαι σήμερα;» με ένα ειλικρινές «Δεν είμαι καλά» – και ύστερα να μοιραστεί ό,τι σκέφτεται, όσο σκληρό κι αν είναι.

Αν χρειάζεστε και εσείς συναισθηματική ξεκούρασης, το πιθανότερο είναι ότι δεν θα σας λείπει και η κοινωνική ξεκούραση. Αυτό συμβαίνει όταν αποτυγχάνουμε να διακρίνουμε ανάμεσα σε εκείνες τις σχέσεις που μας αναζωογονούν και σε εκείνες που μας κουράζουν. Για να βιώσουμε περισσότερη κοινωνική ξεκούραση, χρειάζεται να συναντάμε περισσότερο θετικούς και υποστηρικτικούς ανθρώπους. Ακόμα κι αν οι αλληλεπιδράσεις μας είναι ψηφιακές αυτό τον καιρό, μπορούμε να επιλέξουμε να μιλάμε έχοντας περισσότερη οπτική επαφή μέσω κάμερας ώστε να εστιάζουμε σε αυτό τον που μιλάμε.

Ο τελευταίος τύπος ξεκούρασης είναι ο πνευματικός, η ικανότητα δηλαδή να συνδεόμαστε πέρα από το σωματικό και νοητικό επίπεδο και να νιώθουμε μια βαθιά αίσθηση ανήκειν, αγάπης, αποδοχής και σκοπού. Γι’ αυτό, αναζητήστε κάτι βαθύτερο πνευματικό για να θρέψετε την ψυχή σας είτε αυτό είναι ο διαλογισμός, συμμετοχή σε δράσεις της κοινότητας με φιλανθρωπικό σκοπό είτε ένα βαθύ βιβλίο.

Όπως μπορείτε να δείτε, ο ύπνος από μόνος του δεν μπορεί να μας αναζωογονήσει σε τέτοιο βαθμό που να νιώθουμε απόλυτα ξεκούραστοι. Έτσι, ήρθε η ώρα να ξεκινήσουμε να εστιάζουμε σε εκείνους τους τύπους ανάπαυλας και ξεκούρασης που χρειαζόμαστε.

https://enallaktikidrasi.com/

Ψυχολογία

Όποτε βρεθείς με την πλευρά της πλειοψηφίας, είναι η στιγμή που πρέπει να σταθείς και να συλλογιστείς» – Mark Twain

«Η σύγκριση είναι ο θάνατος της χαράς» – Mark Twain

Μία από τις πιο συνηθισμένες και καταστροφικές καθημερινές συνήθειες είναι η συνεχής και σχεδόν αυτοματοποιημένη σύγκριση της ζωής και του εαυτού μας με τους άλλους ανθρώπους και φυσικά με τη ζωή τους. Συγκρίνουμε αυτοκίνητα, σπίτια, επαγγελματικές πορείες, παπούτσια, χρήματα, σχέσεις, κοινωνική απήχηση και η λίστα δεν έχει τέλος.

Στο τέλος της ημέρας, η αυτοπεποίθησή μας βρίσκεται στο χαμηλότερο επίπεδο που θα μπορούσε να φτάσει και από εκεί αναδύονται πολλά αρνητικά συναισθήματα, τα οποία είναι βέβαιο ότι με κάποιο τρόπο εκφράζονται και προς το εξωτερικό μας περιβάλλον. Τι μπορούμε λοιπόν να κάνουμε; Πώς μπορούμε να χαλιναγωγήσουμε και στη συνέχεια να σταματήσουμε αυτή τη συνήθεια;

1ο βήμα: Συνειδητοποίηση – Ποτέ δεν κερδίζουμε σε αυτές τις συγκρίσεις
Το πρώτο βήμα είναι να αντιληφθούμε όσο πιο συνειδητά μπορούμε, να αποκτήσουμε δηλαδή επίγνωση· πως ό,τι κι αν κάνουμε, όσο κι αν προσπαθούμε, πάντα θα βρίσκουμε κάποιον άλλο στον κόσμο που θα έχει περισσότερα από εμάς, που θα ζει καλύτερα από εμάς και θα αριστεύει σε κάτι.

Ναι, μπορεί να νιώσουμε καλά για λίγο και στιγμιαία να βγούμε κερδισμένοι αφού αγοράσουμε ένα καλύτερο αυτοκίνητο από του γείτονά μας. Αλλά μία ή δύο εβδομάδες μετά, θα δούμε κάποιον άλλο από το παρακάτω οικοδομικό τετράγωνο που θα έχει ένα πιο ακριβό και πιο καινούριο αυτοκίνητο από το δικό μας.

2ο βήμα: Συγκρίνουμε εμάς με εμάς
Τι θα ήταν πιο παραγωγικό; Αντί να συγκρινόμαστε με τους άλλους, να δημιουργήσουμε την πιο υγιή συνήθεια του να συγκρινόμαστε με τον ίδιο μας τον εαυτό. Έχετε ποτέ σκεφτεί πόσο έχετε εξελιχθεί, πόσα έχετε πετύχει και πόση πρόοδο έχετε κάνει σε σχέση με τους στόχους σας;

Αυτή η συνήθεια έχει το όφελος του να δημιουργεί ευγνωμοσύνη, εκτίμηση και καλοσύνη προς τον εαυτό μας, καθώς παρατηρούμε πόσο μακριά έχουμε καταφέρει να ταξιδέψουμε, πόσα εμπόδια μπορέσαμε να υπερπηδήσουμε και όλα τα καλά που έχουμε προσφέρει.

Με αυτό τον τρόπο, νιώθουμε καλά με τον εαυτό μας χωρίς να χρειάζεται να βάλουμε στην εξίσωση τους άλλους ανθρώπους, για τους οποίους μάλιστα συνήθως αναπτύσσουμε μη παραγωγική ζήλεια. Κι αν δυσκολευόμαστε να εγκαθιδρύσουμε μια νέα συνήθεια σαν αυτή;

Στην αρχή, μπορεί να δυσκολευτείτε, αλλά ακολουθήστε την εξής διαδικασία: αφιερώστε λίγα λεπτά κάθε μέρα ή απλώς κάθε Κυριακή για να καταγράψετε σε ένα ημερολόγιο τις αλλαγές και προόδους που έχετε παρατηρήσει.

Πόσο πιο κοντά έχετε φτάσει στα όνειρα και στους στόχους σας και τι μάθατε; Μέσω αυτής της πρακτικής, τα μοτίβα σκέψης θα αλλάξουν με τον καιρό και θα εστιάζουν σχεδόν αυτόματα σε εσάς και όχι σε άλλους.

3ο βήμα: Γινόμαστε πιο καλοπροαίρετοι προς τους άλλους
Ο τρόπος που συμπεριφερόμαστε και σκεφτόμαστε για τους άλλους φαίνεται να έχει μεγάλη επίδραση στο πώς συμπεριφερόμαστε και σκεφτόμαστε για τον ίδιο μας τον εαυτό. Αν τείνουμε όλο και περισσότερο να επικρίνουμε και να καταδικάζουμε τους άλλους, αυτόματα αυτά τα εχθρικά και τοξικά συναισθήματα θα στραφούν και προς τον ίδιο μας τον εαυτό (συχνά γίνεται σχεδόν αυτόματα).

Γι’ αυτό, γίνετε πιο καλοπροαίρετοι και ευγενικοί προς τους συνανθρώπους σας και βοηθήστε τους – μετά από λίγο θα τείνετε κι εσείς να φέρεστε με μεγαλύτερη καλοσύνη στον εαυτό σας και να θέλετε απλώς να τον βοηθήσετε.

Για να το καταφέρετε αυτό, χρειάζεται να μάθετε να εστιάζετε στα θετικά στοιχεία των άλλων ανθρώπων χωρίς όμως να ζηλεύετε για ό,τι εσείς θεωρείτε ότι δεν έχετε. Στη συνέχεια, δείτε τα θετικά στοιχεία και σε εσάς τους ίδιους, δεν υπάρχει καμία περίπτωση να μην υπάρχουν, ακόμα κι αν κάποιες φορές νιώθετε κάπως έτσι.

Ναι, είναι βέβαιο πως δεν θα είναι όλα ρόδινα και πως θα υπάρχουν στιγμές που θα εύχεστε να βρίσκεστε στη θέση κάποιου άλλου. Το πρόβλημα με αυτό το σκεπτικό είναι ότι δεν αποδεικνύεται καθόλου γόνιμο και χρήσιμο στην πράξη.

Τίποτα δεν θα αλλάξει με αυτή την ευχή. Αντιθέτως, πολύ πιο παραγωγική θα αποδειχθεί μια πιο ψύχραιμη ματιά στην ίδια σας τη ζωή, αφού αυτή έχετε και σας είναι κάτι παραπάνω από πολύτιμη. Και χρειάζεται να έχουμε επίσης συνεχώς στο νου μας ότι η ζωή των άλλων, ειδικά στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, δεν είναι σε καμία περίπτωση έτσι όπως φαίνεται.

https://enallaktikidrasi.com/

Ψυχολογία

Πώς μετριέται η ευδαιμονία; Τα τρία είδη ηδονής στον Πλάτωνα
Γράφει η Έλσα Νικολαΐδου

Πώς μετριέται η ευδαιμονία; Τα τρία είδη ηδονής στον Πλάτωνα


«Νομίζω ότι καθώς είναι τρία τα μέρη της ψυχής τρεις θα είναι και οι ηδονές, μία για το καθένα· και οι επιθυμίες και το ίδιο τα είδη εξουσίας (ἀρχαί).» Πλάτων, Πολιτεία 580d7-8

Το ζήτημα της ηδονής δεν εγκατέλειψε την πλατωνική σκέψη κατά τη διάρκεια όλης της εξελικτικής της πορείας. Σε πολλά από τα έργα του από τους πρώιμους διαλόγους έως τους ύστερους (με αποκορύφωμα τον Φίληβο ή Περί ηδονής), ο συγγραφέας επανέρχεται στην ηδονή, τα είδη της, τη σχέση της με το αγαθό και τελικά στη σύνδεσή της με την ευδαιμονία. Στον Γοργία (495a) ο Σωκράτης θέτει στον Καλλικλή το ερώτημα: «το ευχάριστο (ἡδὺ) ταυτίζεται με το αγαθό ή υπάρχει κάποιο από τα ευχάριστα το οποίο να μην είναι αγαθό; (εἶναι τὸ αὐτὸ ἡδὺ καὶ ἀγαθόν, ἢ εἶναί τι τῶν ἡδέων ὃ οὐκ ἔστιν ἀγαθόν;). Στον Πρωταγόρα προχωράει ένα βήμα παραπέρα: είναι η αντίθεση λύπης-ηδονής ικανή να καθορίσει τη ζωή κάποιου; Τα ερωτήματα διαδέχονται το ένα το άλλο και οι απαντήσεις προλαμβάνονται από τον ομιλητή Σωκράτη:

«Επιδιώκετε λοιπόν την ηδονή ως αγαθό και αποφεύγετε τη λύπη ως κακό;[…] Ονομάζετε το να λυπάται κανείς αγαθό όταν σας απαλλάσσει από μεγαλύτερες από τις υπάρχουσες λύπες ή προκαλεί μεγαλύτερες ηδονές από λύπες; […] ή μπορείτε να πείτε ότι το αγαθό είναι άλλο από την ηδονή ή ότι το κακό είναι άλλο από τη λύπη (ἀνίαν)· ή σας αρκεί να τελειώσετε τη ζωή σας ευχάριστα χωρίς λύπες; (ἢ ἀρκεῖ ὑμῖν τὸ ἡδέως καταβιῶναι τὸν βίον ἄνευ λυπῶν;) […] Και πάλι λέτε ότι αν και γνωρίζει ο άνθρωπος να πράττει τα αγαθά δεν το θέλει εξαιτίας των άμεσων απολαύσεων (διὰ τὰς παραχρῆμα ἡδονάς) επειδή υποτάσσεται σ’ αυτές.»

Πλάτων, Πρωταγόρας 

Στην Πολιτεία ο συγγραφέας συζητά εκ νέου το ζήτημα της ηδονής, τη συνδέει με τα μέρη της ψυχής και κατά συνέπεια με τους τύπους των ανθρώπων. Στο στόχαστρό του βέβαια είναι η ιδανική πολιτεία. Έτσι, όπως η πόλη χωρίζεται σε τρία μέρη, το ίδιο και η ψυχή. Τα μέρη της ψυχής αντιστοιχούν στα τρία είδη των ηδονών. Το πρώτο είναι αυτό με το οποίο μαθαίνει ο άνθρωπος (ἦν ᾧ μανθάνει ἄνθρωπος), το δεύτερο εκείνο με το οποίο θυμώνει (τὸ δὲ ᾧ θυμοῦται) το τρίτο όμως είναι δύσκολο να οριστεί λόγω της πολυμορφίας του. Έχει ονομαστεί επιθυμητικό, καθώς συνδέεται με τις επιθυμίες για φαγητό, ποτό και ερωτικές απολαύσεις.

Κατά τον ίδιο τρόπο οι άνθρωποι διακρίνονται ανάλογα με το είδος της ηδονής που επιλέγουν. Πρώτος είναι ο φιλόσοφος, αυτός που επιλέγει την ηδονή της μάθησης και αναζητεί την αλήθεια. Δεύτερος τύπος ο φιλόνικος ή φιλότιμος (φιλόνικον αὐτὸ καὶ φιλότιμον προσαγορεύοιμεν), του οποίου το θυμοειδές επιθυμεί «να νικά». Είναι αυτός που αντλεί ηδονή από τη δόξα και τις τιμές. Ο τρίτος τύπος ανθρώπου προτιμά τις σωματικές απολαύσεις, ονομάζεται φιλοκερδής, επειδή οι εν λόγω επιθυμίες ικανοποιούνται με το χρήμα.

Αφού έχουν δοθεί οι απαραίτητες εξηγήσεις, είναι η ώρα της σύγκρισης των τριών τύπων ανθρώπων και των βίων τους. Φυσικά, καθένας από αυτούς (ο φιλόσοφος, ο φιλόνικος και ο φιλοκερδής), εφόσον έχει επιλέξει τον βίο του ανάλογα με την ηδονή που του προσφέρει, είναι πεπεισμένος για την ευδαιμονία του. Ποιος είναι όμως ο πιο ευτυχισμένος και πώς μετριέται κάτι τέτοιο;

«Αφού λοιπόν, είπα, αμφισβητούνται οι ηδονές κάθε τύπου και οι βίοι τους, όχι ως προς το ποια είναι η ομορφότερη και η πιο άσχημη ζωή, ούτε ποια είναι η χειρότερη και η καλύτερη, αλλά ως προς αυτό ποια είναι η πιο ευχάριστη και με τη λιγότερη λύπη (ἥδιον καὶ ἀλυπότερον), πώς θα γνωρίσουμε ποιος από αυτούς λέει την αλήθεια;»

Πλάτων, Πολιτεία 

Πώς μετριέται η ηδονή; Η εμπειρία, η φρόνηση και η λογική (ἐμπειρίᾳ τε καὶ φρονήσει καὶ λόγῳ) θα αποτελέσουν τα κριτήριά της. Ως προς την εμπειρία ο φιλόσοφος σαφώς υπερτερεί έναντι των άλλων. Είναι ο μοναδικός που έχει εμπειρία και των τριών βίων και έχει επιλέξει την αλήθεια έναντι των σωματικών απολαύσεων (που έχει γνωρίσει νέος) και των τιμών που απονέμονται σε όλους όσοι έχουν κατορθώσει κάτι σημαντικό. Ως εκ τούτου, ο φιλόσοφος απολαμβάνει συνειδητά τη μεγαλύτερη ηδονή: τη θέαση του όντος. Έχοντας εμπειρία όλων των ηδονών επιλέγει την καλύτερη. Μια εμπειρία που όχι μόνο δεν έχει ο φιλοκερδής, αλλά ταυτόχρονα είναι δύσκολο να την αποκτήσει. Τα υπόλοιπα δύο κριτήρια δεν θα συζητηθούν σε μάκρος, καθώς εύλογα γίνεται κατανοητό ότι ο φιλόσοφος είναι κάτοχος τόσο της φρόνησης όσο και του λόγου. Η λογική είναι το κατεξοχήν εργαλείο που χρησιμοποιεί (Λόγοι δὲ τούτου μάλιστα ὄργανον). Οι ηδονές μπορούν να ιεραρχηθούν:

«Αφού λοιπόν είναι τρεις οι ηδονές, δεν θα ήταν πιο γλυκιά (ἡδίστη) η ηδονή αυτού του μέρους της ψυχής με το οποίο μαθαίνουμε, και εκείνος στον οποίο κυβερνά αυτό το μέρος της ψυχής δεν θα είχε την πιο γλυκιά ζωή (ὁ τούτου βίος ἥδιστος);»

Πλάτων, Πολιτεία 

Το ζήτημα της ηδονής δεν έχει τελειώσει όμως. Ο συγγραφέας συνεχίζει να εξετάζει την κατώτατη ηδονή σε σχέση με τον πόνο. Μεταξύ των δύο άκρων υπάρχει μια γκρίζα ζώνη όπου κινούνται όσοι επιλέγουν μόνο τις σωματικές απολαύσεις. Μάλιστα, οι άνθρωποι αυτοί δεν κατορθώνουν ποτέ να φτάσουν στην αληθινή ηδονή, καθώς εσφαλμένα πιστεύουν ότι η έλλειψη πόνου ισοδυναμεί με ηδονή. Έτσι, μόλις περάσει ο πόνος νομίζουν ότι βιώνουν την ηδονή.

«Και πολλές άλλες τέτοιες καταστάσεις, νομίζω, κάνουν τους ανθρώπους να αισθάνονται έτσι, στις οποίες όταν λυπούνται, εγκωμιάζουν την απαλλαγή από τη λύπη και την ησυχία ως το πιο γλυκό, και όχι το να χαίρονται. (Καὶ ἐν ἄλλοις γε οἶμαι πολλοῖς τοιούτοις αἰσθάνῃ γιγνομένους τοὺς ἀνθρώπους, ἐν οἷς, ὅταν λυπῶνται, τὸ μὴ λυπεῖσθαι καὶ τὴν ἡσυχίαν τοῦ τοιούτου ἐγκωμιάζουσιν ὡς ἥδιστον, οὐ τὸ χαίρειν.)»

Πλάτων, Πολιτεία 

«Πώς είναι δυνατό να νομίζει κάποιος την έλλειψη του πόνου χαρά και την έλλειψη της χαράς πόνο;» αναρωτιέται ο Σωκράτης στην Πολιτεία. Με άλλα λόγια, οι ηδονές που αισθάνονται οι άνθρωποι αυτού του τύπου δεν είναι γνήσιες αλλά νόθες. Το ίδιο συμβαίνει και με την πείνα, τη δίψα και τα παρόμοια. Είναι είδος κενού του σώματος και ως τέτοιες απλώς αναγκαίες για τη ζωή. Μόλις έλθει η πλήρωση του κενού, έχουμε ηδονή. Είναι όμως αυτή η ηδονή γνήσια; Και βέβαια όχι, συμπεραίνει. Οι ηδονές που είναι ανάμεικτες με λύπη είναι είδωλα της αληθινής ηδονής και σκιές (ἡδοναῖς συνεῖναι μεμειγμέναις λύπαις, εἰδώλοις τῆς ἀληθοῦς ἡδονῆς καὶ ἐσκιαγραφημέναις). Συνεπώς, οι φιλοκερδείς (δοσμένοι στις απολαύσεις του σώματος) απέχουν πολύ από την πραγματική ηδονή. Η πλήρωση που αισθάνονται, η ηδονή των σωματικών απολαύσεων, ομοιάζει με εκείνη των ζώων. Δεν θα καταφέρουν ποτέ να αγγίξουν την πραγματική ηδονή:

«Άρα εκείνοι που είναι άπειροι στη φρόνηση και την αρετή, που πάντοτε συχνάζουν στα γλέντια (εὐωχίαις) και σε παρόμοιες καταστάσεις, όπως φαίνεται, κυμαίνονται ανάμεσα στο κάτω και το μέσον και σε όλη του τους τη ζωή περιπλανούνται, χωρίς να μπορούν ποτέ να το υπερβούν ούτε να σηκώσουν το βλέμμα τους προς τα πάνω ούτε το άντεξαν, ούτε κατάφεραν την πλήρωση του εαυτού τους με το πραγματικό ον (οὐδὲ τοῦ ὄντος τῷ ὄντι ἐπληρώθησαν), ούτε γεύτηκαν ποτέ τη σταθερή και καθαρή ηδονή, αλλά σαν ζώα (ἀλλὰ βοσκημάτων δίκην) με το βλέμμα στραμμένο προς τα κάτω και σκυμμένοι στη γη και σε τραπέζια βόσκουν χορταίνοντας και συνουσιάζονται και εξαιτίας της πλεονεξίας τους για αυτά κλωτσούν και χτυπούν με τα σιδερένια κέρατα και τις οπλές ο ένας τον άλλον, γιατί δεν μπορούν να γεμίσουν εκείνο το μέρος του εαυτού τους που μετέχει στην ουσία καθώς είναι ανύπαρκτο.»

Πλάτων, Πολιτεία 

Είναι κακή η ηδονή; Μια συνολική εικόνα της θεωρίας της ηδονής στον Πλάτωνα περιλαμβάνει τη μελέτη και των υπόλοιπων διαλόγων, καθώς ο φιλόσοφος δεν παύει να αναζητεί επιχειρήματα ως το τέλος της ζωής του. Ο ίδιος έχει κατανοήσει τη φυσική προδιάθεση του ανθρώπου προς την ηδονή. Η ευδαιμονία μετριέται με την ηδονή. Ο άνθρωπος όμως, για να είναι αληθινά ευδαίμων, θα πρέπει να επιλέξει την ορθή ηδονή: της γνώσης και του πνεύματος. Τότε μόνο θα είναι σε θέση να απελευθερωθεί από τα δεσμά του, να κοιτάξει τον ήλιο και όχι τις σκιές. Και αυτό είναι βέβαια χρέος της εκπαίδευσης.

***

Η Έλσα Νικολαΐδου διδάσκει Φιλοσοφία στο σχολείο Med High

https://www.o-klooun.com/

Ψυχολογία


Η έρευνα που έκανε η κορυφαία ιντερνετική πλατφόρμα Preply έδειξε ποια είναι η πιο ερωτική γλώσσα

H ιντερνετική πλατφόρμα Preply συγκέντρωσε συμμετέχοντες με διαφορετική μητρική γλώσσα και μέτρησε τους παλμούς της καρδιάς τους ενώ άκουγαν διάφορες μικρές φράσεις σε συγκεκριμένες γλώσσες.

Το αποτέλεσμα της έρευνας έδειξε ότι τα ιταλικά είναι η πιο θελκτική γλώσσα, με τα ολλανδικά να τερματίζουν.. στην τελευταία θέση προτίμησης των συμμετεχόντων.

Πιο αναλυτικά, όταν οι συμμετέχοντες (άντρες και γυναίκες) άκουγαν τις ιταλικές φράσεις είχαν 23% αύξηση των καρδιακών τους παλμών, ενώ στην δεύτερη θέση με 20% αύξηση των παλμών βρέθηκαν τα πορτογαλικά.

Τα ελληνικά βρέθηκαν στην τρίτη θέση της λίστας μαζί με τα γαλλικά και τα ρωσικά.

Οι γυναίκες φαίνεται πως προτιμούν τα γαλλικά περισσότερο από τους άντρες, με 23% αύξηση των καρδιακών τους παλμών, ενώ οι άντρες συμμετέχοντες δεν έδειξαν τον ίδιο ενθουσιασμό για την γαλλική γλώσσα, με μόλις 17% αύξηση των καρδιακών τους παλμών.

Τελικά όμως, τι είναι αυτό που κάνει μια γλώσσα τόσο αισθησιακή;

Η γλωσσολόγος Aleksandra Stevanovic εξηγεί: «Οι γλώσσες που είναι εύκολες να τις τραγουδήσει κανείς, ακολουθούν το μοτίβο ένα φωνήεν- ένα σύμφωνο, οπότε και η κάθε συλλαβή τελειώνει με ένα φωνήεν. Οι λέξεις αυτές ακούγονται πιο «μουσικές» στα αυτιά μας και άρα πιο ελκυστικές».

Ολόκληρη η λίστα του Preply:
Ιταλικά (23%)

Πορτογαλικά (20%)

Ελληνικά (18%)

Γαλλικά (18%)

Ρωσικά (18%)

Κινεζικά (17%)

Πολωνικά (17%)

Κορεάτικα (17%)

Γερμανικά (15%)

Ιαπωνικά (15%)

Ινδικά (15%)

Ολλανδικά (12%)

https://www.tanea.gr/

Ψυχολογία

 

Πολλές φορές, συμβουλεύοντας κάποιον που έχει πρόβλημα συνεννόησης με ένα δικό του άνθρωπο, του προτείνουμε με θέρμη να μιλήσει ανοιχτά για το πρόβλημά του σ' αυτόν που του το προξενεί. Να του εξομολογηθεί τις σκέψεις του, την αντίρρησή του, την πίκρα του, το θυμό του. Ό,τι τέλος πάντων μπλοκάρει και ταλαιπωρεί τη σχέση τους. Συχνά μας απαντάει πως όχι, αυτό δε γίνεται.

Και είναι φορές που δεν έχει άδικο. Είτε από εγωισμό είτε από βλακεία, ούτε που διανοείται πως μπορεί να μην είναι σωστός. Υπάρχει μάλιστα η πιθανότητα τα πράγματα μεταξύ τους να εξελιχθούν ακόμα χειρότερα. Δεν είναι πάντοτε εφικτή η ρομαντική ελπίδα ότι μια ειλικρινής εξομολόγηση των πληγωμένων αισθημάτων μας, θα μεταμορφώσει αυτόματα τον άλλον σε έναν άγγελο μετανοίας, που θα πέσει στην αγκαλιά μας και θα μεταμορφωθεί.

Το πλέγμα των σχέσεών μας είναι ένα πολύ μπερδεμένο σύστημα. Όσο στενότερη μια σχέση τόσο πιο περίπλοκη, τόσο πιο δυσνόητη, πιο τυραννική.

Όμως, και παρά την δυσκολία, εγώ επιμένω να πιστεύω πως ένας άνθρωπος πληγωμένος πρέπει να ξανοίγεται και να φανερώνει τι αισθάνεται σ' αυτόν που τον πλήγωσε και τον πληγώνει. Μια παλιά πληγή δεν τη γιατρεύει πάντα μόνο με το πέρασμά του ο χρόνος, αντιθέτως, ο χρόνος την κακοφορμίζει. Γι' αυτό και ο άνθρωπος πρέπει να την ξεσκεπάζει καλύτερα, να φανερωθεί και να ρουφήξει φως. Κι ας μην καταλάβει ο άλλος, κι ας μη διορθωθεί.

Όσο κάποιος δε μιλάει, όσο κρατά βουβή την πίκρα και την ενόχλησή του, θερμαίνεται και φουσκώνει εντός του το παράπονο, η ματαίωση και, ως εκ τούτου, ο θυμός. Και ο ανεκδήλωτος θυμός είναι δηλητήριο.

Όταν ο άλλος σε απογοητεύει, σε χρησιμοποιεί, σε αγνοεί, σε κακοποιεί, θυμώνεις μαζί του. Έτσι συμβαίνει, ασφαλώς, και είναι υγιές, ανθρώπινο και φυσικό. Ωστόσο μέσα σ' αυτόν το θυμό κατά του άλλου που μας αδικεί και μας πληγώνει, σχεδόν πάντοτε φωλιάζει ένας άλλος βουβός θυμός και γι' αυτό αγριότερος: ο θυμός κατά του εαυτού μας. Του εαυτού μας που δεν έχει τα κότσια να βάλει τα πράγματα στη θέση τους, να υποστηρίξει το δίκαιο, την αλήθεια, να υπερασπιστεί τα αισθήματά του, να μιλήσει. Είναι γνωστό και αποδεκτό εκείνο το χριστιανικό που συμβουλεύει να μην κάνεις στον άλλον όσα δε θες να κάνουν σ' εσένα. Αλλά και δεν θα πρέπει να επιτρέπεις να σου κάνουν όσα άδικα εσύ ποτέ δε θα τους έκανες.

Γι' αυτό, όταν συμβουλεύω φίλους, προτείνω να ανοίγουν την καρδιά τους και να εκφράζουν αυτό που τους ενοχλεί σ' αυτόν ακριβώς που τους ενοχλεί απευθείας. «Και να μη σε καταλάβει, θα νιώσεις καλύτερα με τον εαυτό σου που κατόρθωσε και μίλησε. Θα νιώσεις καλύτερα με την αυτοεκτίμησή σου. Δεν είναι λίγο αυτό!»

Δεν έχεις ανάγκη τον καταθλιπτικό συμβιβασμό για να «σώσεις» μια σχέση. Μονάχα η αλήθεια και η αγάπη σώζουν όντως καταστάσεις ζωής. Συμβιβαζόμαστε όταν επιλέγουμε το φόβο κι αυτό, είναι μειωτικό. Υπάρχει διαφορά ανάμεσα στο συμβιβασμό και στην παραχώρηση. Το πρώτο ενέχει υπολογισμό και δειλία, ενώ το δεύτερο γενναιότητα και αρχοντιά. Υπάρχει διαφορά ανάμεσα στο «απωθώ» και στο «συγχωρώ». Το ένα κλωσάει τον εφιάλτη και την εκδικητικότητα, το άλλο προσφέρει τη φρεσκάδα της νέας ευκαιρίας. Υπάρχει διαφορά, ανάμεσα στο να με καταπατούν και στο να θυσιάζομαι. Το πρώτο είναι σκλαβιά, υποτέλεια, το δεύτερο γενναιότητα αγάπης και κυρίως ελευθερία.

Έχω προσέξει πως όσοι τολμούν ν' ανοίξουν την καρδιά τους – άσχετα από το αποτέλεσμα και την επιτυχία τους – βγαίνουν ύστερα από αυτό οι ίδιοι με άλλοι διάθεση και άλλο βλέμμα. Με πεποίθηση και με καλή περηφάνια. Με αυτοεκτίμηση και ανακούφιση. Χωρίς το άγχος να εμπλέκονται σε φανταστικούς καβγάδες μέσα στο κεφάλι τους. Και η απαλλαγή από ένα άγχος, κατά τον Φρόιντ, είναι από τις μέγιστες ηδονές.

Βγαίνουν πιο καθαροί κι ανάλαφροι όπως βγαίνουμε από ένα λουτρό. Κι αν δεν έπεισαν τον άλλον τελικά, κι αν δεν μπόρεσαν να βγάλουν μαζί του άκρη, μπόρεσαν να φανούν στα ίδια τους τα μάτια ειλικρινείς και θαρραλέοι. Κι αυτό ήδη είναι νίκη και χαρά μεγάλη.

Πηγή: Απόσπασμα από το βιβλίο «Ο παλιάτσος και η Άνιμα» της Μ.Βαμβουνάκη – εκδ. ΨΥΧΟΓΙΟΣ

sxeseis-kai-sunaisthimata.com

https://www.o-klooun.com/

Ψυχολογία


Ένα σημαντικό βήμα για να γίνετε πιο ευτυχισμένοι είναι να αναγνωρίσετε ότι έχετε τη δύναμη να αυξήσετε την ευτυχία σας. Έρευνες που έγιναν από ψυχολόγους και νευροεπιστήμονες –όπως οι Ρίτσαρντ Ντέιβιντσον (Richard Davidson), Σόνια Λουμπομίρσκι (Sonja Lyubomirsky), Τζέφρι Σουόρτς (Jeffrey Schwartz) και Κάρολ Ντουέκ (Carol Dweck)– δείχνουν με σαφήνεια ότι τα επίπεδα ευτυχίας μπορούν να αλλάξουν και όντως αλλάζουν. Είναι ελαστικά, όχι σταθερά.16 Αυτό δεν σημαίνει ότι μπορείτε να αλλάξετε ριζικά και γρήγορα την ευτυχία σας –είναι μια διαδικασία που απαιτεί χρόνο–, αλλά οι μικρές νίκες, τα μικρά κέρδη είναι οπωσδήποτε εφικτά. Αν αποκομίσετε ένα μικρό κέρδος, μετά άλλο ένα κι έπειτα ακόμη ένα για μεγάλο χρονικό διάστημα, τελικά έχετε μεγάλα κέρδη.

Είναι λίγο σαν να βρίσκεστε σε μια πτήση. Όταν κάθεστε σε ένα αεροπλάνο, η μικρή οθόνη στην πλάτη του καθίσματος μπροστά σας είναι συντονισμένη σε ένα προεπιλεγμένο κανάλι που δείχνει τη διαδρομή της πτήσης. Μπορεί να έχετε τα μάτια σας καρφωμένα στο αεροπλανάκι του χάρτη και να σας φαίνεται ότι δεν κινείται καθόλου. Αλλά μετά σας παίρνει ο ύπνος (ή προσπαθείτε επί ώρα να κοιμηθείτε) και όταν ανοίγετε τα μάτια σας, τι βλέπετε; Το αεροπλάνο στον χάρτη έχει μετακινηθεί! Σε λίγο φτάνετε στον προορισμό σας! Με τον ίδιο τρόπο, όταν
προσπαθείτε να κατακτήσετε την ευτυχία, ακόμη κι αν η αλλαγή είναι αργή και αρχικά ανεπαίσθητη, με την πάροδο του χρόνου θα σημειώσετε εξαιρετική πρόοδο.

Είναι σημαντικό, ωστόσο, να αναφέρουμε ότι, ανεξάρτητα από το πόσο μεγάλες αλλαγές επιφέρετε, πόση πρόοδο σημειώνετε, θα εξακολουθείτε να αντιμετωπίζετε δυσχέρειες, δυσκολίες και ταλαιπωρίες στη ζωή σας. Η επιστήμη της ευτυχίας δεν είναι πανάκεια. Δεν είναι μαγική σκέψη, ούτε θα καταπραΰνει αυτόματα όλα τα βάσανά σας. Αυτό που μπορεί να κάνει είναι να σας βοηθήσει να αποφεύγετε άσκοπα δεινά.

Όπως θα συζητήσουμε εκτενέστερα στο Κεφάλαιο 5, στις αντιξοότητες υπάρχουν δύο επίπεδα πόνου. Ο πρώτος είναι ο πόνος που προέρχεται άμεσα από την εμπειρία: είτε ανησυχείτε για τα οικονομικά σας, είτε αναστατώνεστε στη διάρκεια μιας λογομαχίας με τον σύντροφό σας, είτε έχει προηγηθεί κάποια απώλεια. Η εμπειρία αυτού του πρώτου επιπέδου δυστυχίας είναι αναπόφευκτη. Αλλά το δεύτερο επίπεδο έρχεται όταν απορρίπτουμε το πρώτο, ή όταν στερούμε από τον εαυτό μας βασικές ανθρώπινες ανάγκες όπως η άσκηση, η μάθηση και η φιλία, όπως και όταν δεν καταφέρνουμε να αδράξουμε τη στιγμή και να εκτιμήσουμε όσα έχουμε.

Αυτό το βιβλίο, ή οποιοδήποτε άλλο εδώ που τα λέμε, είναι απίθανο να σας βοηθήσει σε σχέση με το πρώτο επίπεδο, αλλά σίγουρα μπορεί να βοηθήσει όσον αφορά το δεύτερο. Την εποχή που τελείωνα τις μεταπτυχιακές σπουδές μου η οικονομία άρχιζε να μπαίνει σε ύφεση. Επειδή μέρος του διδακτορικού μου ήταν σε σχολή διοίκησης επιχειρήσεων, μου ανατέθηκε να καθοδηγήσω τους προπτυχιακούς φοιτητές στον λαβύρινθο της μελλοντικής τους σταδιοδρομίας –να τους δείξω πώς να φτιάχνουν το βιογραφικό τους, πώς να υποβάλλουν αιτήσεις εργασίας και να προετοιμάζονται για συνεντεύξεις. Μια μέρα μού ζητήθηκε να μιλήσω για την κατάσταση στην αγορά εργασίας.

Ήμουν ωμός με τους φοιτητές μου. «Κοιτάξτε, τα πράγματα δεν είναι όπως πέρυσι.» Την προηγούμενη χρονιά οι υπεύθυνοι πρόσληψης προσωπικού έδιναν μπόνους υπογραφής στους νέους συνεργάτες. Τώρα οι εταιρείες απέλυαν υπαλλήλους. «Φέτος θα είναι δύσκολα», πρόσθεσα, «και θα πρέπει να προσπαθήσετε πολύ για να βρείτε δουλειά». Τότε ένας φοιτητής σήκωσε το χέρι του και είπε: «Ταλ, είσαι ο δάσκαλος της ευτυχίας, μας μιλάς για αισιοδοξία, και όμως τα τελευταία είκοσι λεπτά λες ασταμάτητα απαισιόδοξα πράγματα. Έχεις κανένα αισιόδοξο μήνυμα για μας;»

Στην αίθουσα ακούστηκαν μερικά πνιχτά γέλια και μετά έπεσε απόλυτη σιωπή. Ειλικρινά, έμεινα εμβρόντητος. Αρχικά ετοιμάστηκα να πω ότι κάθε εμπόδιο είναι για καλό, αλλά πριν ανοίξω το στόμα μου συνειδητοποίησα ότι δεν πίστευα ολόψυχα αυτή τη ρήση. Δεν είναι πάντα κάθε εμπόδιο για καλό. Οπότε απάντησα: «Θα το σκεφτώ και θα σου πω.» Λίγες μέρες αργότερα έδωσα στον φοιτητή μου μια απάντηση: Δεν συμβαίνουν απαραίτητα τα πάντα για καλό, αλλά είναι στο χέρι μας να τα αξιοποιήσουμε όσο γίνεται.

Είτε μιλάμε για επιδείνωση της οικονομίας είτε για μια καταστροφική πανδημία, δεν σημαίνει ότι όσα συμβαίνουν είναι για καλό. Οι άνθρωποι αγωνιούν, αγωνίζονται, υποφέρουν, μπορεί ακόμη και να πεθάνουν. Ωστόσο, όποια κι αν είναι η κρίση, συνέβη. Δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα για το παρελθόν, αλλά εναπόκειται σε εμάς να σχεδιάσουμε την παρούσα και τη μελλοντική μας πορεία.

Το να επιτρέπουμε στον εαυτό μας να είμαστε άνθρωποι, να ασκούμαστε τακτικά, να αφήνουμε χρονικά περιθώρια για ανάκαμψη, να είμαστε ευγενικοί, να μαθαίνουμε από αυτό που περνάμε, να δίνουμε στις σχέσεις μας την αξία που τους αρμόζει, να έχουμε επίγνωση, να εκτιμούμε τα μικρά πράγματα στη ζωή –όλα αυτά είναι πρακτικές που βασίζονται σε στοιχεία και είναι στο χέρι μας να τις επιλέξουμε, έτσι ώστε να βγάλουμε κάτι θετικό από την κατάστασή μας.

Έλεγχος του SPIRE
Στο τέλος κάθε κεφαλαίου υπάρχει μια άσκηση που ονομάζεται Έλεγχος του SPIRE, η οποία θα σας βοηθήσει να αξιολογήσετε την προσωπική σας πρόοδο. Είναι μια τεχνική που αναπτύξαμε η Μαρία Σιρά, η Μέγκαν ΜακΝτόνα κι εγώ. Με τον Έλεγχο του SPIRE εξετάζετε κάθε στοιχείο, υποβάλλετε στον εαυτό σας μερικές απλές ερωτήσεις σχετικά με αυτό, εκτιμάτε το σημείο όπου βρίσκεστε τώρα και αξιολογείτε τη μελλοντική σας απόδοση. Ο στόχος του είναι να σας δώσει ένα στιγμιότυπο της γενικής εικόνας. Ακολουθεί μια επισκόπηση των ερωτήσεων που τίθενται:

Πνευµατική ευεξία: Έχετε αίσθηση νοήματος και σκοπού στην εργασία σας; Έχετε αίσθηση νοήματος και σκοπού στο σπίτι; Είστε παρόντες; Έχετε ενσυνειδητότητα;

Σωµατική ευεξία: Πόσο δραστήριοι είστε από σωματική άποψη; Φροντίζετε το σώμα σας; Αφιερώνετε χρόνο για ξεκούραση και ανάκαμψη; Πώς αντιμετωπίζετε το στρες;

Διανοητική ευεξία: Μαθαίνετε νέα πράγματα; Κάνετε αρκετές ερωτήσεις; Ασχολείστε με τη βαθιά μάθηση; Αποτυγχάνετε αρκετά;

Κοινωνική ευεξία: Περνάτε ποιοτικό χρόνο με την οικογένεια και τους φίλους σας; Οι σχέσεις σας είναι βαθιές; Φροντίζετε τον εαυτό σας; Είστε δοτικοί;

Απόσπασμα από το βιβλίο “Ευτυχισμένοι ό,τι κι αν συμβεί” από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος

https://enallaktikidrasi.com/

Ψυχολογία

Βίλχελμ Ράιχ: «Είσαι ΣΠΟΥΔΑΙΟΣ, Ανθρωπάκο, όταν δεν είσαι δουλοπρεπής...»
Ξέρω πως είσαι πλάσμα σοβαρό, αξιόπιστο και εργατικό, σαν το μυρμήγκι ή τη μέλισσα. Το μόνο που ήθελα να κάνω, ήταν να ξεσκεπάσω τον ανθρωπάκο μέσα σου, που σου καταστρέφει τη ζωή για χιλιάδες χρόνια.

Είσαι ΣΠΟΥΔΑΙΟΣ, Ανθρωπάκο, όταν δεν είσαι δουλοπρεπής. Η σπουδαιότητά σου Ανθρωπάκο, είναι η μόνη ελπίδα που απέμεινε.

Είσαι μεγάλος όταν κάνεις τη δουλειά σου με αγάπη, όταν ευτυχείς ασχολούμενος με τη χαρακτική, το κτίσιμο, τη ζωγραφική, τη διακόσμηση, τη σπορά, όταν αντλείς ευχαρίστηση από το γαλάζιο ουρανό, από το ελάφι, απ’ τη δροσιά, απ’ τη μουσική και το χορό, απ’ το μεγάλωμα των παιδιών σου κι απ’ το όμορφο σώμα της γυναίκας σου ή του άντρα σου… όταν πας στο πλανητάριο για να γνωρίσεις τον ουρανό, ή στη βιβλιοθήκη για να διαβάσεις τί σκέπτονται για τη ζωή οι άλλοι άνθρωποι.

Είσαι μεγάλος όταν, σαν παππούς, κρατάς το εγγόνι σου στα γόνατά σου και του μιλάς για χρόνους περασμένους, όταν κοιτάζεις το αβέβαιο μέλλον σου με τη σιγουριά και την περιέργεια του παιδιού. Είσαι μεγάλη σαν μητέρα, όταν νανουρίζεις το νεογέννητο μωρό σου, όταν με δάκρυα στα μάτια ελπίζεις με όλη σου την καρδιά στη μελλοντική του ευτυχία, όταν κάθε ώρα και στιγμή δημιουργείς μέσα σου το μέλλον του.

Είσαι μεγάλος, ΑΝΘΡΩΠΑΚΟ, όταν τραγουδάς παλιά φολκλορικά τραγούδια, ή όταν χορεύεις στον ήχο του ακορντεόν. Γιατί τα φολκλορικά τραγούδια είναι γλυκά κι απαλά κι είναι τα ίδια σ’ όλο τον κόσμο.

Είσαι μεγάλος όταν λες στον φίλο σου: «Ευχαριστώ την καλή μου μοίρα γιατί πέρασα τη ζωή μου απαλλαγμένος από ρυπαρότητα και λαιμαργία, γιατί είδα το μεγάλωμα των παιδιών μου, το πρώτο τους ψέλλισμα, περπάτημα, παιχνίδι, ερώτημα, γέλιο και ερωτικό σκίρτημα… γιατί διατήρησα ακέραιη την ευαισθησία μου για την άνοιξη και το ελαφρό αεράκι της, για το νανούρισμα του ρυακιού πλάι στο σπίτι, για το τραγούδι των πουλιών στο δάσος… γιατί δεν συμμετείχα στα κουτσομπολιά του κακοήθη γείτονα… γιατί ήμουν ευτυχισμένος στην αγκαλιά του συντρόφου μου και γιατί ένιωσα το ρεύμα της ζωής μέσα μου… γιατί στους δύσκολους καιρούς δεν έχασα τον προσανατολισμό μου και γιατί η ζωή μου είχε ένα νόημα.

Κι αυτό, επειδή πάντα άκουγα τη φωνή μέσα μου που έλεγε: «Μόνο ένα πράγμα έχει σημασία: να περάσεις τη ζωή σου με υγεία και ευτυχία.

Ακολούθησε τη φωνή της καρδιάς σου, ακόμα κι αν σ’ οδηγεί έξω απ’ το μονοπάτι των άτολμων ψυχών.

Να μην γίνεσαι σκληρός και να μην πικραίνεσαι όταν η ζωή καμιά φορά σε βασανίζει».

Και στη σιγαλιά του δειλινού, μετά τη δουλειά της ημέρας, όταν κάθομαι στο λιβάδι μπροστά στο σπίτι με το παιδί μου και τη γυναίκα μου ακούγοντας την ανάσα της φύσης, φτάνει στα αυτιά μου μία μελωδία, η μελωδία του μέλλοντος.

«Εκατομμύρια άνθρωποι εσείς, σας αγκαλιάζω, μ’ ένα φιλί για όλο τον κόσμο.» Τότε νιώθω τη φλογερή επιθυμία να μάθει κάποτε αυτή η ζωή να διεκδικεί τα δικαιώματά της και να αλλάξει τη νοοτροπία των σκληρών και δειλών ψυχών που κάνουν τα κανόνια να βροντούν.

Το κάνουν μόνο επειδή η ζωή τους ξέφυγε μέσα από τα χέρια.

Και αγκαλιάζω το γιό μου που με ρωτάει…………. : « Πατέρα, ο ήλιος έφυγε. Πού πήγε; Θα ξαναγυρίσει γρήγορα;» Και του απαντώ: «Ναι γιέ μου θα ξανάρθει γρήγορα για να μας ζεστάνει».

Έφτασα στο τέλος της κουβέντας μου για σένα Ανθρωπάκο. Υπήρχαν πολλά για να σου πω!! Μ’ αν διάβασες τούτα τα λόγια προσεκτικά και τίμια, θ’ αναγνωρίσεις τον εαυτό σου Ανθρωπάκο και σε άλλες περιπτώσεις, που δεν σου ανέφερα. Γιατί πάντα η ίδια χαρακτηριστική ιδιότητα υπάρχει στις μικρές πράξεις και σκέψεις σου.

‘Ο,τι κι αν μου έκανες ή θα μου κάνεις στο μέλλον, είτε με δοξάσεις σαν μεγαλοφυΐα είτε, με βάλεις σε ίδρυμα φρενοβλαβών, είτε, με κρεμάσεις σαν κατάσκοπο, αργά ή γρήγορα η αρρώστια σου θα σ’ αναγκάσει να παραδεχτείς ότι ανακάλυψα τους νόμους της ζωής κι ότι σου έδωσα τα εργαλεία για να κυβερνήσεις με συνειδητό σκοπό τη ζωή σου, όπως ακριβώς μέχρι τώρα κυβερνούσες μόνο τις μηχανές.

Ήμουν πιστός μηχανοτεχνίτης του οργανισμού σου. Τα εγγόνια σου θα πατήσουν στα δικά μου τ’ αχνάρια και θα γίνουν καλοί μηχανοτεχνίτες της ανθρώπινης φύσης. Σου αποκάλυψα το απέραντο πεδίο της ζωής μέσα σου, την κοσμική σου φύση. Αυτό, είναι η μεγάλη μου ανταμοιβή... ''

Βίλχελμ Ράιχ - Άκου, Ανθρωπάκο! (απόσπασμα)

Ο Βίλχελμ Ράιχ (Wilhelm Reich, 1897 - 1957), ήταν Αυστριακός ψυχαναλυτής, μέλος της δεύτερης γενιάς ψυχαναλυτών μετά τον Σίγκμουντ Φρόυντ και μία από τις πιο ριζοσπαστικές προσωπικότητες στην ιστορία της ψυχιατρικής. Έγινε γνωστός κυρίως μέσα από βιβλία, όπως Η Μαζική Ψυχολογία του Φασισμού (1933), Η Ανάλυση του Χαρακτήρα (1933), Άκου Ανθρωπάκο (1948) κ.α.https://www.o-klooun.com/

Ψυχολογία

Υπάρχει μια σειρά μελετών που έχει διερευνήσει τους λόγους που οι άνθρωποι εμπιστεύονται ή δεν εμπιστεύονται τους άλλους, αλλά ελάχιστες έρευνες έχουν επιχειρήσει να εντοπίσουν τι ακριβώς είναι αυτό που κάνει κάποιον άξιο εμπιστοσύνης. Μια πρόσφατη έρευνα όμως υποστηρίζει ότι αν θέλουμε να διακρίνουμε ποιος αξίζει την εμπιστοσύνη μας, καλύτερα να εξετάσουμε όσους νιώθουν ενοχές.

Το Πανεπιστήμιο του Chicago (Booth School of Business) στο Illinois με κύρια ερευνήτρια την Emma Levine εξέτασε τι καθιστά έναν άνθρωπο άξιο εμπιστοσύνης. Αφού διεξήγαγαν διάφορα πειράματα, η ερευνητική ομάδα αναγνώρισε ένα βασικό χαρακτηριστικό, έναν ισχυρό προβλεπτικό παράγοντα που μπορεί να προβλέψει αν ένας άνθρωπος είναι αξιόπιστος: η τάση προς την ενοχή. Σε αντίθεση με το ίδιο το συναίσθημα της ενοχής, που είναι πιθανό να εμφανιστεί μετά από μια συγκεκριμένη πράξη που έχει τελεστεί και να οδηγήσει σε επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές, η τάση προς ενοχή προηγείται χρονικά της πράξης που μπορεί να οδηγήσει σε ενοχή.

Όπως εξηγούν οι ερευνητές, οι άνθρωποι που επιδεικνύουν αυτή την τάση αναμένουν ότι θα νιώθουν ενοχές ως αποτέλεσμα της εκτέλεσης μιας συγκεκριμένης πράξης, κάτι που θα τους αποθαρρύνει από την κάνουν τελικά. Εν συντομία, είναι πολύ πιθανότερο να νιώσουν υπεύθυνοι και γι’ αυτό να αποφύγουν μια κακή ή λάθος πράξη. Τα ευρήματα της ομάδας βρίσκονται δημοσιευμένα στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Personality and Social Psychology.

Ποιος είναι άξιος εμπιστοσύνης;
Η Levine και οι συνάδελφοί της έτρεξαν έξι διαφορετικά πειράματα που περιελάμβαναν παιχνίδια με χρήματα και έρευνες που αξιολογούσαν αν οι συμμετέχοντες παρουσίαζαν συμπεριφορές που εμπνέουν εμπιστοσύνη και αν επεδείκνυαν έντιμες προθέσεις. Ουσιαστικά, αυτό που εντόπισαν ήταν οι ότι άνθρωποι με υψηλά επίπεδα τάσης ενοχής ήταν πιθανότερο να επιστρέψουν υψηλότερα ποσοστά χρημάτων σε άλλους, σε σύγκριση με τους συμμετέχοντες που έδειχναν χαμηλά επίπεδα τάσης ενοχής.

Επιπλέον, η τάση ενοχής βρέθηκε ότι είναι καλύτερος προβλεπτικός παράγοντας της αξιοπιστίας ενός ανθρώπου σε σύγκριση με άλλα χαρακτηριστικά προσωπικότητας, συμπεριλαμβανομένων των χαρακτηριστικών εξωστρέφειας, δεκτικότητας, τάσης προς νευρωτισμό, σχολαστικότητας και της ευχάριστης παρέας. «Τα ευρήματά μας» λένε οι συγγραφείς της έρευνας «εμπλουτίζουν την σημαντική βιβλιογραφία πάνω στην εμπιστοσύνη, εμβαθύνοντας την κατανόηση που έχουμε για την έννοια της αξιοπιστίας: όταν αποφασίζετε ποιον να εμπιστευθείτε, εμπιστευθείτε την τάση ενοχής». Αυτή η σύνδεση έχει σημαντικές συνέπειες για τους εργοδότες και τους αρχηγούς ομάδας, όσον αφορά στην επιλογή συνεργατών και μελών ομάδας.

Σημαντικές συνέπειες για τους εργοδότες
Ένα πείραμα, για παράδειγμα, έδειξε ότι τα άτομα μπορούν να «καθοδηγηθούν» στο να νιώσουν πιο υπεύθυνοι για τις δικές τους πράξεις και για το πώς μπορούν να επηρεάσουν άλλους ανθρώπους. Οι συμμετέχοντες, από τους οποίους ζητήθηκε να διαβάσουν ένα κώδικα συμπεριφοράς, επέδειξαν μεγαλύτερη ευθύνη και ήταν πιο πιθανό να επιστρέψουν χρήματα σε συμπαίκτες τους, σε σύγκριση με τους συμμετέχοντες από τους οποίους ζητήθηκε να διαβάσουν για το πόσο σημαντικό είναι να υποστηρίζουμε τον εαυτό μας.

«Η εμπιστοσύνη και η αξιοπιστία είναι σημαντικά στοιχεία για αποτελεσματικές σχέσεις και αποτελεσματικούς οργανισμούς» ισχυρίζονται οι ερευνητές. «Μπορεί να προκληθεί μεγάλη ζημιά σε μια εταιρία, όταν χάνεται η εμπιστοσύνη, αλλά οι άνθρωποι μπορούμε να περιορίσουμε τέτοια κόστη, αν αφοσιωθούμε και επενδύσουμε σε αξιόπιστους ανθρώπους», προσθέτουν. Η Levine υποστηρίζει ότι οι εργοδότες θα μπορούσαν να ωφεληθούν από τέτοια ευρήματα και να διασφαλίσουν ότι οι άνθρωποι που παίρνουν στις ομάδες του έχουν μια ισχυρή αίσθηση ευθύνης σε σχέση με άλλους.

https://enallaktikidrasi.com/

 

Ψυχολογία

«Η σωτηρία της ψυχής είναι πολύ μεγάλο πράγμα». Ή μήπως «μου βγαλες την ψυχή». Ό,τι και να είναι από τα δύο, εκείνο που τελικά αναρωτιόμαστε είναι, τι είναι η ψυχή; Η λέξη «ψυχή» προέρχεται από το ρήμα «ψύχω» που σημαίνει φυσάω, πνέω. Ίσως να είναι η πιο όμορφη λέξη που έχουμε στο λεξιλόγιό μας, μια λέξη που από τη γέννησή της μέχρι και σήμερα, ποτέ της δεν έχει αποκτήσει την απόλυτη εξήγηση και να παραμένει ένα μυστήριο. Κυριολεκτικά ως ετυμολογία σημαίνει «ψυχρή πνοή», κάθε άλλο όμως εννοεί με τη σημασιολογική της έννοια. Ο Φρόιντ ψυχή ονόμαζε ένα ψυχικό όργανο το οποίο ευθύνεται για τα στοιχεία της συμπεριφοράς μας. Μια κατάσταση του εσωτερικού μας κόσμου που καθορίζει την ύπαρξή μας, την οντότητα και τη συνείδησή μας.

Πως αντιλαμβάνονταν την έννοια της ψυχής όμως από την Αρχαιότητα μέχρι σήμερα; Ο Όμηρος πίστευε πως η ψυχή είναι ό,τι απομένει ενός φυσικού σώματος. Κάτι που θα το συναντήσουμε κι αργότερα καθώς είναι ένας ορισμός ίσως πιο ευρείας αποδοχής. Κατά τον Όμηρο όταν κάποιος έφευγε γαλήνια τότε αναπαυόταν στα Ηλύσια Πεδία, ενώ κάποιος με ύβρεις κατέληγε στον Άδη και ταλαιπωρούταν.

Για τους Προσωκρατικούς φιλόσοφους η ψυχή είχε πνευματική σημασία κι οντότητα και διαχωρίζονταν από την ύλη του σώματος. Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι πίστευαν πως η ψυχή έρχεται από τους Θεούς αλλά κατοικεί μέσα σε σώμα. Προσπαθεί να απελευθερωθεί από το σώμα θεωρώντας το περιττή ύλη έως ότου να οδηγηθεί στην απόλυτη κάθαρση. Απελευθερώνεται και ξαναγυρίζει στον θεϊκό κόσμο από τον οποίο προήλθε.

Ο Πλάτωνας όρισε τρία μέρη για την ψυχή. Το λογιστικό, το θυμοειδές και το επιθυμητικό. Μέσα από αυτά δίνει άλλωστε και τις αρετές στην ψυχή αντιστοίχως. Τη σοφία, την ανδρεία και τη σωφροσύνη. Το λογικό είναι η συνύπαρξη όλων των αρετών μαζί, έτσι ώστε να αποδίδεται δικαιοσύνη. Ο Πλάτωνας μίλησε επίσης και για την αθανασία της ψυχής.

Level Up! – 300 πρακτικοί τρόποι να εκτοξευθείς! | eBook
€7,00

Τέλος ο Αριστοτέλης υποστήριζε πως η ψυχή μας είναι η πρώτη συστατική μορφή ενός σώματος. Αποτελείται από πέντε δυνάμεις. Το θρεπτικόν που έχει να κάνει με τη θρέψη του σώματος, το ορεκτικόν που σχετίζεται με την όρεξη, οτιδήποτε ευχάριστο, το αισθητικόν που συγχέεται με τις αισθήσεις μας, το κινητικόν που αφορά τις κινήσεις του σώματός μας και τέλος το διανοητικόν που σχετίζεται με τον νου. Ο Αριστοτέλης πίστευε πως η ψυχή δε διαχωρίζεται από το σώμα, δεν έχει μεταθανάτια μορφή και πως η έδρα της ψυχής είναι η καρδιά. Διακρίνουμε τελικά πως στην Αρχαία Ελλάδα η έννοια της ψυχής ήταν κάτι το άυλο.

Ο γιατρός Duncan Mac Dougall από τη Μασαχουσέτη υποστήριξε σε μια θεωρία του πως η ψυχή έχει υλική υπόσταση, επομένως είναι ένα μείγμα μάζας. Οπότε ίσως να υπήρχε και κάποιος τρόπος να ανακαλύψει το βάρος της. Σκέφτηκε λοιπόν ένα πείραμα πρωτοποριακό για την εποχή του, εν έτει 1907 στο οποίο έφτιαξε ένα κρεβάτι και τοποθέτησε μια ζυγαριά η οποία είχε τη δυνατότητα να μετρήσει μεταβολές με ακρίβεια μέχρι και 5 γραμμαρίων. Τοποθέτησε με διαδοχική σειρά έξι ασθενείς οι οποίοι νοσούσαν βαριά και παρατήρησε το βάρος τους πριν και μετά την τελευταία πνοή τους. Η απώλεια υπολογίστηκε στα 21 γραμμάρια. Η θεωρία του αμφισβητήθηκε στο πέρασμα των χρόνων από ερευνητές ως μη επιστημονικά αποδεδειγμένη.

Καθένας από μας έχει ψυχή. Έχει ψυχική αντίληψη και λειτουργίες να αντιλαμβάνεται τι συμβαίνει γύρω του. Κι ίσως τελικά εκείνο που μας κάνει διαφορετικούς και ορίζει το «καλόψυχος» από το «κακόψυχος» είναι η αντίληψη της υποκειμενικότητας των πραγμάτων. Κοινώς, ο διαφορετικός ψυχισμός μας.

Τελικά για όλους εμάς η θεωρία της ψυχής είναι κάτι ίσως το μη κατανοητό. Και όμως είναι μια λέξη που όλοι μας σίγουρα θα αναφέρουμε τουλάχιστον καθημερινά σε πολλές στιγμές μας. Και για πολλούς ακόμη, η λέξη αυτή να είναι πιο στενά συνδεδεμένη με τη θρησκεία. Στον χριστιανισμό ο Θεός δίνει την ψυχή στον άνθρωπο. Στο κεφάλαιο της Αγίας Γραφής το οποίο μιλά για τη δημιουργία του ανθρώπου αναφέρει «Καὶ ἔπλασεν ὁ Θεὸς τὸν ἄνθρωπον χοῦν ἀπὸ τῆς γῆς καὶ ἐνεφύσησεν εἰς τὸ πρόσωπον αὐτοῦ πνοὴν ζωῆς, κὶ ἐγένετο ὁ ἄνθρωπος εἰς ψυχὴν ζῶσαν».

Υποστηρίζεται ευθέως πως η ψυχή εξακολουθεί να ζει και να κινείται και μετά τον θάνατο σε πολλές και διαφορετικές θρησκείες. Δεν αποχωρίζεται το σώμα. Είναι πνεύμα και διαφέρει από την ύλη που είναι το σώμα. Στην ερμηνεία της αυτή, είναι ξεκάθαρη η διαφορά της ψυχής από το σώμα. Η ψυχή ουσιαστικά παραμένει ακόμη κι όταν ο άνθρωπος φεύγει. Κι ίσως τελικά αυτό από μόνο του ως σκέψη να είναι το παρήγορο καθώς μας βοηθάει «ελαφρύνοντας» σε όλους τη μακάβρια σκέψη του θανάτου. Κι ίσως και γι’ αυτό να κατασκευάστηκε εξ αρχής, αφού δεν έχει κάποια επιστημονική βάση, παρά γεννήθηκε από την ανάγκη μας να πιστέψουμε και σε κάτι παραπέρα.

Όσο και να προσπαθήσουμε να αναλύσουμε την έννοια της ψυχής, ένα είναι βέβαιο. Κανείς δεν έχει καταλήξει. Επιστημονικά, φιλοσοφικά και θρησκευτικά αναζητούμε απαντήσεις σε ερωτήματα. Κανείς δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα πού είναι, αν ζει, πού κινείται, πώς συμπεριφέρεται και πού πάει. Κι ίσως όλους εμάς τους κοινούς θνητούς να μη μας ενδιαφέρει τόσο η εξήγηση, όσο η ανάγκη της πίστης και της ύπαρξής της.

Συντάκτης: Ταρασία Γεωργιάδου
Επιμέλεια κειμένου: Γιοβάννα Κοντονικολάου

 

https://www.pillowfights.gr/

© 2017 Forwoman.gr
facebook_page_plugin
Τα cookies βοηθάνε στην καλύτερη εμπειρία σας στην περιήγηση της ιστοσελίδας μας, συνεχίζοντας συμφωνείτε με τη χρήση τους.